Category: Maite

Mendiaren edertasuna

By , 2018/09/03 06:52

Jendalde alegera, ibilera arina, irriñoa ezpainetan, iduzki airosa zeru ezin urdinago batean…bai lekuak badu arrakasta ! Bozkarioa da lehenik ikusten, sentitzen. Autoa aparkatzean berean eta jaustean, halako ezinegon bat bezala badago airean, bainan ezinegon alegera bat, hitzordu igurikatu batek emaiten duen kilikadura. Mendiko oinetakoak ezarri, eskuko makila hartu, bizkarreko moltsak beharrezko ur botoila baduen kontrolatu bai eta buruko kasketa eta, nork daki, haize edo uriko soinekoa. Mendian aroa laster aldatzen dela errana da, bai eta frogatua. Prest ?

 

Urrats batzu egin, herrixkatik ateratu eta hor agertzen da ibilketaren helburua : Gabarniko zirkua ! Bekoz-beko !  Hitza bezala hatsa mozten da. « zer gauza ! » Lehen ixiltasuna hor egiten da : gelditu eta ixildu. Hitz batzu entzuten dira : « Zoin ederra ! » eta horiek errepikatzen dira berriz ixildu aitzin. Edertasunak bere baitan ditu hitzak eta sendimenduak ; gure hitzak arras pobre eta hutsak iduritzen zauzkigu. Gizadia hor da gure aitzinean, bere edertasun haundian, gure begieri emana, dohainik. Zentzu guziak erne dira eta oldar batek betetzen du gorputz eta adimen osoa. Goazen ! Aitzina ! Sakelako mugikorrak argazkiak egiten baikituzte orain, bakotxak hartzen du nahi duen argazkia ibilaldia hasi aitzin. Sakelan sar ditake mendiaren edertasuna ? Gure begiek miretsi dute bainan oroitzapena zimelduko da. Argazkiak froga iduriko zerbait atxikiko du, aldiz emozioa, hunkipena barnean egonen dira.

 

Bada zernahi jende eta adin guzietakoak ! Ñiñiak ama edo aitaren bizkar gainean, haur ttikiak arras deliberatuak, gazteak neska eta mutil taldetan lagunekin edo burasoekin, familiak, helduak, adinekoak. Prozesio bat bezala, bide guzian ikusten da jendea, edo tropaka edo banazka, koloretsu, airos eta omore onean. Batzuek zalu zalua kurritzen dute, bertze batzuek erreposki ; batzuek ixilik eta bertzeak solasean eta irriz ; batzuek argazkiak hartuz eta bazterrak miretsiz bertzeak kirol ibilaldi batean bezala, pixkat konkortua deus eta nehor ikusiz. Ainitz mintzaira entzuten dira : frantsesa, euskara, inglesa, alemana, española, portugesa, eta ez ezagunak ere..  Denek puntu komun edo berdin bat badute: mendiaren deiari erantzuna eman.

 

Mendiak liluratzen du. Haunditasuna, edertasuna, maiestatea, duintasuna horiek oro tiratzen dute bere gana ; hurbiltzea amesten da, mundu xoragarri bat badela hor susmatzen da eta orratz harri bat iduri, mendiak lotzen ditu gure urratsak haren aldapari. Indar, neke, hats, iraupen, pazientzia, fede, konfiantza emaiten dira moltsan, denak beharrezko osagaiak kaskorat edo leporat heltzeko. Orduan, saria. Neke guzien saria, mendiak eskaintzen duen ikusgarria : munduaren edertasuna eta haunditasuna gure txikitasunaren ondoan. Orduan garaipena. Ez mendia garaitugatik ez, bainan gure nekea, gure ahulezia, gure hats ilauna nagusitugatik, gure etsipena bentzutugatik. Mendia eskola bat da, biziaren eskola bat. Denek ez berdinak izanagatik ere, denek helburu bera dugu eta airoski hartzen dugu biziaren bidea. Bakotxak bere urratsean, bere neurrian eta bere moldean. Batzuekin solas eta bertzekin ixilik edo makur, batzuetan laguntza emanez eta bertzetan laguntza hartuz, batzuetan pixkor eta zangoa arin, eta bertzetan gorputza eta izpiritua pisu eta hanka maingu.. eta beti mendiaren deia, biziaren deia, biziaren tirria. Jo aitzina !

 

Mendian gora eta aski nekatua delarik, bizkarreko moltsa arintzen da behar ez direnak baztertuz eta baitezpadakoak atxikiz. Izpirituan ere gauza bera gertatzen da. Orenak eta orenak mendian ibili ondoan, izpiritua argitzen da eta gauzak ez dira batere berdin ikusten. Arazoek bertze neurri bat hartzen dute, hertzen dira eta nor berak bere indarrak frogatu ondoren, bere burua hobeki estimatzen du. Mendiak bakotxari bere egia aterazten du.

Gabarniko zirkua miretsiz Jainkoa da goresten holako kreazionea guri eman gatik.

« Zeure eriez moldatu duzun ortzia,

han zuk ezarri dituzun ilargi-izarrak ikusita,

zer da gizakia, zu hartaz oroitzeko ?

Zer jendea, zu hartaz arduratzeko ?

Jainko baten heintsukoa egin duzu

ohorez eta aintzaz koronatu ;

zeure eskulanen buru ezarri duzu,

denak haren menpera bildu,

ardi eta idi guziak,

bai eta landako basihiziak,

zeruko hegaztiak eta itsasoko arrainak,

itsasoetan barna dabiltzanak.

Jauna, gure Jauna,

zein miragarria mundu osoan zure izena !

8. salmoa

Maite Irazoqui

Haurren nigarrak

By , 2018/06/30 12:40

Amerikar Estatu Batuetako oraiko lehendakariak, bere herrialdea begiratu nahiz, Mexikotik etorri jendeak kanporatu ditu, beren etxetarat haizatu, bainan heien haurrak, ttikiak, Estatu Batuetan atxikiz. Zer bortizkeria, bai haurrentzat, bai burasoenzat ! Ez da azken kolpea presidente horren partetik eta ez ditake azkena !

Bainan, haur horien nigarrak sare sozialetan zabalduak izan dira eta mundu osoan entzun dira. Haurren oihuek, etengabe aita galdeginez, eresi eta kexu, bihotza urratzen zuten. Burasoen besoetatik ebatsiak zirelako nigarrak ziren. Ez ziren haserrezko oihuak, ez ziren goseak sustatzen dituen oihuak, ez ziren beldurrezko oihu minak, bainan etengabe errepikatu oihu fermuak, amore emaiten ez duten oihuak. Haurren nigarrek ez dute etsitzen.

Izena bera ahantzi behar ginukeen lehendakari horrek, berak hartu erabakia aldatu du eta dekretu berri bat izenpetu du, haurrak ez diten beren burasoen altzoetatik kenduak izan. Eta hori, mundu zabaleko haserrea entzun ondoan. Munduan gaindi erreakzio ainitz eta ainitz ukan ditu eta heieri ez zela mutu eta gogor egoiterik ikusi du.

Haur bati ipurdian zafraldia emaiten den bezala, lehendakari horri munduak eman dio zafraldia oraingoz.

Bada bertzerik haurreri nigar emaiten dionik. Joanden apirilan Lur Sainduetan egin beilan, umezurtz etxe baten zuzendariarekin mintzatu gira Bethleem hirian. Serora da, Jondoni Bixintxoren serora horietarik, eta begiak nigarrez beterik mintzatu zauku.

Etxe hortan neskatxa gazte gazte batzuk errezebitzen dituzte, haur beharretan diren hamabi-hamasei urteko neskatxak, denak musulmanak. Gehienak bortxatuak izanak, beren aita edo anaia edo osaba baten partetik. Haurdun bilakatu neskatxa horiek gorde behar dira eta beren etxetik ihes egin behar dute, beren familiaren ohorearen izenean. Beren familia desohoratu dutelakotz, hiltzea dute merezi ! Zorte izigarri horri eskapatzeko, batzuk etxe hortarat heltzen dira beren haurrari bizia emaiteko. Israelen eta Palestinan ez da legezko aborturik, ez intzestuaren aitorpenarik. Haur beharretan direla ez sobera agertzeko, neskatxa gazte horieri zazpi hilabete hirian haurra sortarazten dute eta berehala umezurtz etxe hortarik joan behar dute.

Haur sortu berriaren nigarrak ! Hamabi, hamahiru… urteko amaren nigarrak ! Lehen orduko biziaren nigarrak ! Hor zaintzale diren seroren eta langileen nigarrak !

Ama gazte horiek ez dute sekulan beren haurra ikusten eta ikusiko. Haur horiek ez dute sekulan jakinen nor den beren ama, ez eta beren aita. Ama gazte horien bizia hautsia da, ez daitezke beren familiarat itzuli, “desohorea gatik”, eta beren bizia bera arriskuan da; ama direla ikasten bada, ez dira ezkontzen ahal.

Beren haurra, umezurtz etxe hortan egonen da 6 urte arte arras ongi zaindua eta oroz gainetik maitatua. Serora eta laiko, denek beren bihotz osoa emaiten dute haur horieri biziaren zoriona ahalaz pizteko. Maitasunezko lokarriak sortzen dituzte, eta haurrak zoriontsu bizi dira hor sei urte bete arte. Sei urte bete ordu, joan behar dute leku maitagarri eta goxo hortarik. Bi aterabide badira: edo haurra adoptatua da, eta familia musulmanek baizik ez dute adoptatzen ahal, edo ez da adoptatua eta orduan nerabe etxe batetarat joanen da bere adinetara heldu arte. Kasu huntan, izen gabea izanik (aitaren izena baizik emaiten baita), bere bizia biziki zaila izanen da. Umezurtz etxe hortarik ateratzen diren haurrak, sei urtetan, nigarrez ateratzen dira eta beren zaintzale eta haurtzainek nigar egiten dute urruntzen direlarik.

Haurren nigarrek gizartearen osagarria salatzen dute.

Haurren nigarrek munduaren oihu mina entzunarazten dute.

Maite Irazoqui

DIAKREEN ESPOS LAGUNAK

By , 2018/04/07 10:11

Frantzian, Eliza katolikoak urtero 100 bat gizon diakre egiten edo ordenatzen ditu. Diakre horiek apez eta apezpikuen laguntzaile dira. Beren kargua hau dela dio Elizako deiak «biziko istorio eder eta gizakoia ; gaurko Elizako beharrezko misio bat ; apez eta apezpikuekin lankide zoriontsua ; munduaren etorkizuna zerbitzatu ; Elizaren seinale Jainkoaren zerbitzaria izanez; zerbitzariaren soinekoa ezarriz Jesu Kristo bezala ; Jainkoari beti bere baimena emanez Mariak bezala, Jainkoaren zerbitzari ; Jainkoaren amodio kantatuz, Jainkoa gizon egin baita gizon guziek berekin izan diten. »

Diakreak ezkonduak dira edo ezkongabeak. Ehunetik 90 ezkonduak dira eta haurrak badituzte. Hamar urte bederen behar dituzte ezkonduak izan gizona diakre ordenatua izan aitzin. Ezkon-lagun horien lekukotasun batzu nahi ditut hemen zabaldu egun. Nola bizi dira emazte horiek ? Nola bizi dute beren senarraren Elizako kargua ? Beren baimena eman ondotik senarra diakre izaiteko, -baimena horren gabe ez daiteke diakre izan-, zer bidetan sartzen dira ? Emazte horiek gehien gehienak Elizako urratsetan adituak dira eta engaiatuak, parropietan laguntzaile zintzo eta jarriak.

Entzun ditudan emaztek beren adostasuna eman dute senarra diakre ordenatua izan dadin, formakuntza segitu dute, bizi berri bateri jarraiki dira. Lehentasunik gabe ezartzen ditut hemen beren bihotzeko asaldurak. Heien arabera, familiako bizia bertzelakatu da. Senarrak bere ofizioa badu, erretreta hartu aitzin, eta bere lanetik bestalde, Elizak eman kargua behar du bete. Etxeko lanak eta haurren eguneroko joan etorriak emaztearen gain dira. Ongi errana da, argi eta garbi, ezkontza dela lehen, ez eta diakre izaitea. Bainan hori gauzatzeko, mugak ezartzeko eguneroko aktibitatetan, badute lan bat eta biak. Eta nola egin ustegabeko galde eta eskarietan, izan diten familian edo Elizan ? Errana izan zaiote beren senarraren egutegiaren aingeru begiralea bezala direla ! Hemen kokatzen da emaztearen kulpabilitatea. Edozoin biziko galdetan, senarrarekin mintzatu ondoren, bere erantzuna aski libreki emaiten du. Ez da hola Elizaren galdeetan. Emaztea ez da ausartzen muga ezartzea Elizako galdeari. Autozentsura aplikatzen du bere buruari. Bere barneko libertateari ez dio bidea idekitzen. Elizak galdetzen du, beraz ez du errefusatu nahi. « Elizaren zerbitzaria » behar du lagundu eta bere burua ez du lehen ezarri behar berekoia edo egoista ez izaiteko edo agertzeko. Bainan sofritzen du : bakartasuna senditzen du eta pixkat bazterrerat utzia. Bere bizian bakartasuna sartu da.

Bakartasun hori, otoitzean ere sartu da. Diakre izan aitzin, bikoteak egunero hartzen zuen astia elgarrekin otoitz egiteko. Orain, diakreari errana zaio apezek bezala eguneroko otoitza egiteko. Lanerat joan aitzin, goizago jeikiz egiten du otoitz hori, bainan emazteak haurrak ereman behar ditu eskolarat, etxekoen bizia kudeatu… Orduan, bakotxak bere alde otoitz egiten du. « Ez dugu elgar ikusten, ez dugu elgarrekin mintzatzen lehen bezala » diote emazte horiek. « Hartua da, gustatzen zaio, nik ez dut trabatu nahi ; bakarrik nago ». Hitz horiek batzuetan kolerarekin erranak izan dira.

Bertze beldur bat badute bihotzean diakren emazteak. Eliz ministerio edo funtzio publiko bat betetzen du senarrak eta jendeen behakoak aldatzen dira. Kritikak ere ateratzen dira. Hain xuxen jendeen jujamendua askotan laster egina da : « zer da, jelos bere senarraz ? » edo « ez dira ez bertzeak baino hobeak ! » eta holako ! Emazteak behar du bidexka hertsi hori hartu, bere senarraren ikus moldea eta Elizak eman kargua errespetatu ahal bezain ixilik, eta bere senarra nahi du gerizatu, ahal bezain diskretuki bainan molde eraginkorrean. Eta lehiaketarik gabe. Zeren ardura, senarra baino gauza gehiago ezagutzen ditu Elizako urratsetan eta Izpiritual mailan.

Erran liteke funtzio publiko bat duten gizonen emazteak gauza berdina bizi dutela. Ez arras ! Elizak deitzen ditu diakreak, beren bizirako bihurtzen dira diakre, eta Elizaren zerbitzari gisa dira ordenatuak. Emazteari galdegina zaio hori errespetatzea eta Elizak galdeginari ez erraitea edo muga ezartzea, bere burua hobendun senditu gabe ez zaio batere errex. Bere baimena emana senarra diakre izan dadin, Elizako urratsetan eta fedean leial dagona, bere burua estekatua kausitzen da, Bere gain hartzen du zailtasun hori. Noiz arte ? Eta zeren izenean ? Nork du laguntzen bere bakartasunean ? Bere barneko libertatea, bere baitako libertatea nola obratuko du ?

Maite Irazoqui

HEGALKA

By , 2018/01/31 10:44

Ahurtiko bazterrak urpean dire. Landak aintzira bilakatu dira, zubi azpiko errekak uhausin iduri du.

Denetan ura, lurrak ezin edan duen ura. Inguruan diren baratze eta oihanak, uholdeak gorde ditu. Ixiltasuna zabaldu da eta gure begi-beharriak harrituak daude. Toki ezagunak arras aldatuak dira, bertzelakatuak eta behatu gabe egiten den bideak, kasu eta ikusmin galdetzen du. Bidea ur gainean dela iduri du, arbolak begiratzen duela, hegiz hegi jotzen du Belokeko abadira.

 

Kaskoan, aterbea agertzen da. Hola izan ote zen Noeren denboran ? “Mundua gaixtakeriaz eta indarkeriaz betea zen, denek jokaera makurra baitzeramaten. Jainkoak, mundua hain gaixtotua ikustean, Noeri erran zion “Izaki ororen suntsitzea erabaki dut, jendeen hobenez mundua indarkeriaz betea baita; jendeak eta mundua biak suntsituko ditut… Nik uholdea igorriko dut mundurat, zerupeko bizidun guzien suntsitzeko. Munduko izaki guziak hilen dira. Bainan zurekin elkargoa eginen dut”. Uholdea etorri zen eta Noe eta bere emaztea, heien seme-alabekin, sartu ziren beren itsasuntzian bai eta bizidun guziak binaka. Urak gutituz joan zirelarik, Noek uso bat igorri zuen, urak lurrean gutitu ote ziren jakiteko. “Bainan usoa, aztaparrak nun pausa ez aurkiturik, ontzirat itzuli zen oraino ura baitzen lur-azalean. Beste zazpi egun beha egon eta berriz igorri zuen usoa ontzitik. Arratsean etorri zitzaion, olibondo-adartxo moztu berria mokoan. Hortik jakin zuen Noek urak gutitu zirela lur gainean”.

 

Hegalka etorri usoak berri ona eman dio Noe eta bere emazteari. Hegalka etorri den urtxoak berri ona ekarri du kaxkoan den Belokeko abadira urte hastapen huntako igande batez.

 

Arratsaldean, hasierran, itxaropena, jakin-nahia, gutizia, leialtasuna erakutsi dira jendeen artean. Jende motibatuak eta egun hortan libro zirenak hurbildu dira kasko hortara. Bakea kantatzea edo bakeari buruz otoitz egitea, ez da berria. Bizkitartean, igande hortan senditu dena, berria izan da. Itxaropena sinesmen bilakatu da. jakin-nahia segurtamen izan da, gutizia errealitatea egin da, leialtasunak engaiamendua sortu du.

 

Haize firfirak gogoetako lainoak kendu ditu

Hats berri batek sendimenduak biziarazi ditu

Arnasak, hitzak bezala, pentsaketak arindu ditu.

 

Bakearen alderako esperientzia bat izan da. Elgarrekin otoitz egiteak, Jainkoaren hegalpean ezartzen gaitu, Jainkoa batasun egile izanez geroz. Harek ditu gauzak kudeatzen. Jendeen lekukotasunak entzuteko, heieri ongi etorri egiteko eta errespeturekin onartzeko. Izpiritua hegalka etorri da.  Beldurra eta zalantza haizatu ditu, aiherkundea baztertu eta bere gozotasuna ufatu. Ondorioz, Jainkoaren laudorioak erraitea bezperak kantatuz, besta bat izan da.

 

Uholdea bukatzen delarik, leihoak eta ateak idekitzen diren bezala, bakeak bihotza eta adimendua idekitzen ditu. Arintasun bat senditzen da gorputzean. Begitartea goxatzen da eta kopeta argitzen. Hitzak lañoki ateratzen dira eta harremanak eztitzen. Bakearen Jainkoak hau dio Noeri bezala: “Atera zaite ontzitik emazte, seme eta errenekin ! Atera zeurekin dituzun bizidun guziak ere: xori, abere eta herrestari guziak. Zabal bite munduan, sor umeak eta ugal bite”.

 

Maite Irazoqui

BAKEAREN EGILE

By , 2017/12/16 14:42

Euskal Herria eta Euskaldunak bakearen prozesuan sartu dira, eta bide hortan urrats ainitz, baliosak eta gotorrak ari dira finkatzen. Bat bertzearen ondotik, nehor ahantzi gabe eta denen onetan.

Hitz bat edo konzeptu bat definitzeko, zer den erran ditake eta hola hitzaren arloa mugatzen da argi eta garbi ; edo zer ez den erran ditake, eta manera hortan arloa zabal heda ditake bai bakotxaren ikus moldean eta esperientzian, bai jendalde baten historian. Sentsu huntan, bakea ez da behin betikotz finkatua den egoera bat. Bakea ez da erosten, ez da saltzen ; erabakia hartzen da bakea egitea.

Bakeak sormena galdetzen du. Zoin den errex norbaiten kolpeari, ostikoari, hitz okerrari, bertze hainbertze emaitea eta ahalaz gehixago ! Nork du arrazoin ? Nor da haundiena ? Lehen ereakzioa da bertzeari erakustea ez dugula holakorik merezi eta kolpe txarraren neurria ezartzea fermuki, eta fermutasun hori indarkerriaren bitartez emaiten da espontaneoki, edo bere baitarik.

Bortizkeriarik ezaren bideak, Jean François Bernardinik erakutsi ditu mintzaldi batean Uztaritzen. Ikusiz zenbat indarkeria, bortiztasuna ibiltzen diren jenden artean, eguneroko bizian, nahi izan ditu bake eta errespetuaren bideak ideki eta lehen lehenik segurtamen batzu orroitarazi : « Armak, gezurrak dira. Armak ez dute sekulan egiaren bidea ideki ».  Marie Balmaryk dio : « Hiltzaileentzat, hil direnentzat bezala, hilketa hilkor da ».1900 eta 2005-a artean, 123 gatazka eta gudu izan dira munduan eta ohartu dira bortizkeria ezana bi aldiz hobeagoa izan dela gudu horiek bukatzeko eta bakea luzaz atxikitzeko. Ez gira bortizkeria eta kolera ezeztatzeaz edo kentzeaz mintzo, horiek gure baitakoak baitira, bainan heien aditzeaz eta kudeatzeaz. Norberaren baitan diren bortizkeria eta kolerari bertzearen errespetua hararazi. Mespretxua eta zuzengabekeria dira oroz gainetik gerla eta bortizkeriaren osagaiak.

Beraz, errespetua eta zuzentasuna izanen dira lehen urratsak bortizkeriatik ateratzeko. « Bortizkeriarik ezana etxean, karrikan, lanean, plazetan, denetan asmatzekoa da eta asmatzen da ». Egia ezarri ondoan, kontzientzia hartu bere baitako sendimenduaz eta hori « bertzen alderako ekipamendua » deitzen du. Sentikortasunezko adimendua da gure gidaria, gure baitako sendimenduak ontsa ezagutzea adimenduak kudea ditzan.

Eta hirugarrenekorik, karra, edo suhartasuna, hori baita burumuinaren ongailua.

Bakea egitea lana da. Ez uste izan denak laño eta jabal, denak aise eta laño ukaitea dela bakea. Jesusek berak erran du : « ez uste ukan munduari bakearen ekartzera etorria naizela ; ez naiz bakearen ekartzera etorria, ezpataren bai »[1]. Bakea erabaki bat da eta norberaren baitan guduka bat sortzen du, sendimenduak eta motibazioneak argitzeko : Egia edo gezurra ? Ona edo txarra ? Mespretxua edo errespetua ? Zuzena edo faltsua ? Athenagoras, Constantinopleko patriarkaren hitz hauek, baliosak dira bakea egiteko norbere baitan.

Ez naiz gehiago deusen beldur

Gerla zailena, norberaren kontrakoa.          

Arma gabetzera heldu behar da.                  

Gerla hori, luzaz ereman dut,                       

ikaragarria izan da                                       

Bainan armagabetua nago.                          

 

Ez dut deusen beldurrik

maitasunak haizatzen du beldurra

Arrazoi ukaitearen nahikundeaz,

nere buruaren xuritzeaz bertzen bizkar ,

armagabetua nago

Ez naiz gehiago ene aberastasuneri artoski lotua

 

Errezebitu eta partekatu.

Ene ideia eta xedeeri ez naiz baitezpada atxikia.

Hobeagoak, edo ez, ez hobeak,

onak aurkezten badituzte,

onartzen ditut, dolurik gabe.

 

Konparatiboari uko egin dut :

Ona, egia, erreala, neretzat hori da beti hoberena.

Horren gatik, ez naiz gehiago beldur

                                                                                              Maite Irazoqui

[1]Matiu 10,34

ARGIA

By , 2017/07/08 16:36

Hemen dugu kanderailu eguna, urte guziz bezala. Jendeen, adinaren, tokiaren araberako erran-nahiak ditu egun horrek eta, denbora berean, berdintasun bat ere edo elgarrekilako lotura bat.

 

Matahamiak edo krepak egiten dira etxe ainitzetan eta okindegietan. Nolaz du krepak holako fama ? Hitz hori aipatzean, aurpegiak argitzen dira eta halako airostasun bat senditzen da, denak omore onean jartzen dituena. Ohidurak erraiten du matahamiaren forma borobilak eta kolore oriak iduzkia itxuratzen duela. Negu iluna eta egun beltzen ondotik gauak luzeak izana gatik, iduzkiaren nahikariak matahamiaren borobiltasun koloretsua iduzki bilakatzen du . Eta iduzkiak, bereziki neguan, badu ahal hori, alaitasuna eta airostasuna zabaltzen dituela gorputzean eta izpirituan.

Ohidurak erraiten du iragan urteko arinarekin egiten zirela krepak, urte berriarentzat joritasun sinboloa izana gatik.

 

Egun hortan ere Jesus Haurraren presentatzea Jerusalemeko tenploan, Elizak ospatzen du. Jondoni Luken Ebanjelioak erraiten du nola Maria eta Josepek, Jesus ekarri zuten tenplorat eta han aurkitu zuten Simeon deitu gizon bat. « Izpiritu Saindua berekin zuen eta aditzera emana zion ez zela hilen Jaunak igorri Mesias ikusi gabe ». Jesus ikusi zuelarik, haurra besoetan hartu eta erran zuen : «Orai Jauna zure zerbitzaria joaitera utz dezakezu, hitzeman duzun bezala, bakean ; neure begiez ikusi baitut zure salbamendua, herri guzien aitzinean zuk prestatua, nazioneen argitzeko argia eta zure herri Israelen aintza ».

Girixtinoentzat, Jesus argia da, beren biziko argia. Egun hortako mezan, kandelak pixten dira, apezak benedikatzen ditu eta jendeak prosionean sartzen dira elizan. Bururatzean bakotxak bere kandela etxerat eremaiten du eta ortzia delarik, pixten du. Jainkoaren argia goraitpatzen  da.

 

Elizak egun hortan ospatzen ditu ere beren bizia Jainkoari kontsekratu dituzten serora eta fraile guziak. Maria eta Josepe tenplorat joan dira Jesus, Jaunari eskaintzeko, « Jaunaren legean idatzia baita : « Lehen-seme guziak Jaunari sagaratuko zaizkio ».

Lege hau aurkitzen da Biblian, Jalgitza liburuan. Israeltarrak esklabo ziren Egipton eta Moisek ateratu zituen, Jainkoaren laguntzaren bidez. Askatasun hori dute beti aipatzen eta ospatzen. Eta Jaunak erran zion Moisi : « Israelgo lehen-sortu guziak, jende ala abere, sagaratuko dauzkidazu, nereak baitira. »

Serorek eta fraileek esklabotasunatik ateratzea bizitzen eta orroitarazten dute. Beren bizia Jainkoari eskaintzean eta kontsekratzean, askatasuna erakusten dute. Alta, arras bertzela iduritzen zauku, ez direla libre, behar dutela obeditu, ez dezaketela nahi dutena egin, ez dutela familiarik sortzen, bertze serora edo fraile ez hautatuekin behar dutela bizi eta hori ez dela batere errexa…

Askatasuna ez da, hemen, bere buruak nahi duena egitea ; heien hautua da Jainkoaren nahia egitea, haren argiaren bidez beren norberaren nahiaretik libratzea. Bide hori hartzeko, behar da maitatu, ainitz maitatu. Zeren, maitatzen delarik, maitatzen den nahiaren egitea da lehentasunezko gutizia. Maitatzen denaren baitan emaiten da konfiantxa guzia eta orduan desira pertsonaletik ateratzen da eta libratzen da. Bizia doain bilakatzen da, ezkontzaren bidez emazte eta gizonek egiten dutena  edo serora eta frailek egiten dutena Jainkoari.

 

Matahamiak, kandelak, bizi kontsekratuak, argia dute erakusten : Neguko ilunbetarik ateratzea,, nazioneen arteko ilunbetarik ateratzea, munduko esklabotasunaren ilunbetarik ateratzea. Argi horiek alaitasuna, begitarteko pindarra sortzen dute eta bat bertzeari laguntza ekartzeko nahia.

 

Badira arrazoi ainitz argia ospatzeko eta gauaz da hobekienik argia ikusten !

 

 

Maite Irazoqui

MEA CULPA

By , 2017/07/08 14:42

Zenbat nahaskeri eta saltsa hilabete hauetan, (eta egia erran, beti zoritxarrez), batek hau ez ongi egina, bertzeak hori arras makurra, hirugarrenak ahalkegarria… eta salatu guziak egiak edo egia hurbilekoak izanik ! Egia horiek nornahirentzat erran ditazke, bainan jende haundien ganik edo arduradunen ganik eginak ez dira batere onartuak. Eta ikusiz jende horiek ez dutela, edo arras guti, mea culparik egiten, arazoa bortitzen da.  Zer dugu delako Mea Culpa hau ?

 

Bi hitz ttiki horiek falta bat edo huts bat egin delako aitormena da. Gauz makur baten egile garela aitortzea ez da errexa. Hortarat heltzeko, jarrera batzu galdegiten ditu. Lehenik buruargitasuna, ongi behatzeko eta ikertzeko. Ixiltasunezko begirada bat, helburu gabeko begirada, gertatzen diren guzien pertzepzioa ukaitea galdetzen du buruargitasunak. Hunek ez du ez kondenatzen, ez jujatzen ; urruntxegotik bezala behatzen du, emoziorik gabe eta bertzen eraginik gabe. Buruargitasuna ingurumenari behatuz hasten da, gizadiak eta gizarteak emaiten dituzten argibideak errezibituz gorputzeko sentsuen bitartez. Adimenduari eta ulermenari bidea idekitzen diozka buruargitasunak.

 

Gauzak hola behatu eta konprenitu ondotik, irizpideak[1] ezartzen dira, gizartearen baloreak, erlisionearen baloreak, moralaren baloreak. Hauek biziaren bideko erreferentziak dira. Nork berak ez du errexki bereizketa eginen. Buruargitasunak emanen dio, nori konfiantxa egin eta nori ez, bereizketa hori sanoki eramaiteko. Jende puxanten ondoan gortea hurbil izanik, mea culpa egin beharretan direnek bertze motako jendeak beharko dituzte hautatu.  Entzun nahi dena erraiteko da gortea, ez eta nagusiaren burua argitzeko edo zeharka joaiten denaren xuxentzeko.

 

Mea culpa heinerat heltzeko, bada bertzerik oraino. Doi bat bere ikusmoldeari eta bere ziurtasunari uko egitea galdetzen du edo berdin batzuetan bere fede onari. Ustez ezin hobeki egina makur ateratzen delarik, engainatu dela onartzea galdetzen du mea culpa horrek, justifikatu gabe, bere burua xuritzerat entseaitu gabe. Apaltasunez ! Sekulako arrazoiak ateratu gabe, hutsa bertzen bizkar eman gabe, soilik onartuz engainatu dela. Urguilua eta nartzisismoa zarpan ezarri eta mea culpa polliki erran. Kuraia eta bertute eskatuz, ez baita batere aise bi hitz ttiki horiek erraitea, gain gainetik jende ainitzen aitzinean ! Alabainan, bi hitz ttiki horiek erraiteak nork beraren korapiloak laxatzen ditu eta bertzeri  beren nortasunaren atea idekitzen.

 

Idazle batek (Jean Michel Charlier) kondatzen du gertakari hau, Estatu Batuetan, Nevadan gertatua, XIX garren mendean, Navajo delakoen tokian. Heietarik bat, Vittorio deitua, gerlari kartsu eta bihotzduna zen, bai eta gaitzikor[2] eta gutiziatsua.  « Ezpata luzeekin » nahi zuen borrokatu. Hain zen urguilutsua nun ez zituen niholaz ere bere hutsak onartzen. Chini, emazte gazte bat, maite zuen eta  hunen hitzek begiak ideki zizkion eta bere itsutasunatik ateratzea onetsi zuen eta erran:

« Bere Herriaren hondamenak Vittorioren adimendu itsutua ideki dio, ospearen egarriak itsutu zuena. Blueberryren xedea baizik zen ona. Hau errefusatuz, nik, Vittorio, jende ainitzen hiltzea ekarri dut. Nik errana ! »

Chinik orduan irizpide hau erran zuen :

« Bere hutsak zuhurki onartzen dituenak, hura ditake egiazko nagusi bilaka ! »

 

 

Maite Irazoqui

[1]Irizpide : critère

[2]Gaitzikor : ombrageux

Telebixtako zezen-plazatik…

By , 2017/07/08 14:01

Frantziako errepublikako lehendakariaren hauteskunde kanpaina bururatu da, bertzea, diputatu bozak, laster hasiko. Azken hunen gisakoa izanen ote da ? Kanpaina huntan, telebixta erregina izan da bai eta sare sozialak, eta hauek manatzen dituzten kazetari, berri emaile, zundaketa eta politika mailan trebatuak direnak. Hilabeteak joan dira, beldurrak eta mehatxuak zirela egun guzietako janariak bai eta pronostiko ezin beltzagoak. Hain xuxen, boterea ukaiteko eta zabaltzeko, ez da deus hoberik ezenez eta beldurra sarraraztea jendeen baitan. Gai hori ainitz eta ainitz aipatua izan da. Nolaz hori ?

 

Erran ditake publiko bat badela gai horrentzat. Betitik eta zibilizazio ainitzetan, beldurraren kontra edo beldurra menperatzeko, egoera latzak aipatuak dira, erakutsiak, eta ikusgarri batzu bezala muntatuak. Norbera ez da kezkatua ikusgarri horiek ikustean, lanjeraren bertze aldean izana gatik, bainan denbora berean, norbera hunkitua da eta doi bat arranguratua ikusgarria bere baitan senditzeko eta erreakzio bat sortarazteko. Hala nola, terrorismoa, langabezia, mundializazioa, gerla, Europa, errefuxiatuak… salatuak izan dira, denak nahas mahas, eta gehiago nahasiak ez eta beren sailan ezarriak. Gai horiek garrantzisuak dira, konplexuak, bertute haundia galdetzen duten gaiak dira, eta beldurraren xilotik baizik ez ditazke erakustsi eta garatu. Beldurra eta berri txarra telebixtako lehen negozio funtsa agertu dira. Eta negozio funtsa horrek badu bere publikoa.

 

Beldurrak badu ere bertze abantailarik boterea ukan nahi duenarentzat. Beha dezagun zer pasatzen den haur batekin, haur ttiki batekin. Lo egin aitzin, ixtorioak kondatzen zaizkio, eta maiz ixtorio izigarriak, izialdura sortzen dutenak. Bainan ixtorio horiek erraiten dira amaren eta aitaren xokoan, edo amatxiren xokoan, erakusteko beldurra naturala dela bainan norbait badela ondo ondoan, lasaitzeko. Norbait hori ezaguna da, familiakoa da, maitatzen duguna da.

 

Bururatu den kanpaina honek holako lehendakari bat nahi izan du aurkeztu telebixtako leihotik. Lehenik ongi izialdu jendea eta ondotik erakutsi nork gerizatuko duen hobekienik jendea ! Denak haurtu eta ergeldu nahiz. Gehiago manipulatzeko ? Hobeki maneiatzeko ? Erromako jokoetan hola dibertitzen zituzten jendeak gero errexkiago menperatzeko. Orduan foroan eta zirkuan edo zezen plazan egiten zituzten ikusgarri horiek, orain telebixtak erakusten ditu eztabaida deitzen dituen egiazko borrokak, eta nolako borrokak, jendetasun gabeko borrokak.

 

Alabainan, manipulazio entsegu guzien gainetik, jende ainitzek beren libertatea, beren pentsamenduaren askatasuna atxiki dute. Kanpaina bitxi hunek solasaldiak eta elkarrizketak  sortarazi ditu lagunen edo auzoen artean. Isilkako eta sekretu zen boza plazaratu da eta mintzatu da mahain baten inguruan, karrikan, bilkura baten ondotik, sare sozialetan, demokrazia denen esku dela agertuz, haurkeriak utziz eta heldutasunezko jokabideak hartuz.

 

…gure barneko zezen-plazara

 

Gure barneko “zezen-plazan” bada beti, barrandan dagon “bad father” Amerikanoek deitzen dutena. “Aita gaixto” horrek bertzen bekatuak zigortzen ditu. Hura dugu igortzen, gure orde, gaixtoak diren guzien gaztigatzera, kanporatzera, eta nola ez, hiltzera. Eta guhaur, aingerua bezain xuri, alegia eta deusez !

Borroka hori sekretuan egiten da, ez da ikusgarri bat. Zezen-plaza pertsonala da. Ongi badakigu denek elgarrekin behar dugula bizi eta denek ezberdinak izanez geroz, bakotxaren indarrak eginen duela gizarte goxo bat. Baionako apirilaren 8ak aski ongi erakutsi du ezberdintasunaren indarra eta aberastasuna. Hori lortu izan da batzuek errespetu haundirekin bai eta adimendu azkarrarekin pentsatu eta egin dutelakotz, denekin mintzatuz umilki. Eta ongi mintzatzeko,  Frantses Aita Sainduak erraiten dauku nola egin:

“Gure artean, gizadian, egungo gure lan garrantzisuena, « beharriaren lana » dela pentsatzen dut. Elgar entzun, erantzun bat ekartzeko presarik gabe. Gure haurridearen hitzari ongi etorria egin eta gero nere hitza erran. Entzutearen gaitasuna biziki inportanta da. Interesgarri da: entzuteko gaitasun hori duten jendeak boza baketsu eta laño batekin mintzo dira. Ordainez, gai hori ez dutelarik, boz azkarrez mintzo dira eta artetan oihuka. Gure artean, haurriden artean, behar dugu elgar entzun, eta elgarrekin mintzatu goxoki, lasaiki, gustuan, bidea elgarrekin bilatu. Eta entzuten dugularik eta elgarrekin mintzatzen, jadanik bidean gara”  (Osservatore Romano 2017/4/6, 4 zenbakia, 2 orialdea).

 

Maite Irazoqui

 

Izpiritualezko lauzka

By , 2017/07/08 13:35

Izpiritualezko lauzka

 

Bi hitz horiek ez dira eguneroko hitzak. Alta, hitz horiek aipatzen dutena mundua bezain zaharra da eta horren gisako laguntza sail ainitzetan hedatua dago.

 

Denbora huntako berriena, hitzez bederen, delako “coach” hori zabaltzen ari da. Kiroletan, mail haundietan bainan ere ttikiagoetan, jokatzen denaren ondoan ikusten da lagun bat, solas eta solas ari zaiona. Hala nola indar jokoetan, esne ontziak beso puntan ibiltzen dituztelarik. Lehen itzuliak fresko egiten dituzte, bainan zazpi, zortzi eta gaineratekorat hurbiltzearekin, ez da bakarrik besoen indarra behar, burua ere behar da kudeatu. Orduan delako laguntzaile hori hurbiltzen da jokolariari eta mintza eta mintza ari zaio, berarekin kurritzen duela hunkitu gabe bainan izpiritua du hunkitzen bere hitz lagungarriekin.

 

Eskoletako azterketak etortzen direlarik, buraso batzuk “coach” bati dei egiten dute beren haurra lagunt dezan: nola hobeki ikasi, laneko metodoak erakutsi, noiz eta nola pausatu, jan, lo egin eta holako. Bere baitako konfiantxa garatzen dute, buruan diren ideia txarrak ahal bezain bat kenduz eta onak zabalduz. Laguntzen dutenari nahi dute bere buruan ezarri eta frogarazi gai dela hau eta hori egiteko.

 

Badira ere Asiatik etorri filosofiak eta moldeak, ekialdeko zuhurtziak deitzen direnak. Beren eskea da nola atxiki bere baitako bakea biziko nahas mahas guzietan. Txinatarrek, izadiari hurbil direnak, oreka bat bilatzen dute, eta harmonian izaitea da beren eskea. Budistek beren buruaren jabe izaitea xerkatzen dute eta hori aurkitzeko, jakitatea ezartzen dute lehen.

 

Girixtinoen bizian, Jainkoarekin nola aitzina egin da izpiritual lauzkaren berezitasuna. “Laguntza bat da, girixtino batek emaiten duena, erakusteko nola erne egon Jainkoaren mintzoari, nola erantzun pertsonalki mintzo den Jainkoari, haren hurbiltasunean aitzinatu eta harreman horren ondorioak nola osoki bizi” dio William Connoly jesuitak. Loiolako Inazioren esperientzia pertsonalak ariketak sortu zituen. Ariketa horiek bakotxak egiten ditu, libertate osoan bera izanik arduradun. Fededuneri idekia da egiteko manera hori, Bibliako irakurgaiak eta otoitza dira Jainkoaren mintzoaren komunikabideak. Eguneroko edo asteroko meditazionean, Jainkoaren hitza  hausnartzen da bainan gain gainetik hitz hori jastatzen da, janari bat bezala. Loiolako Inaziok dio  gusto berezi bat den hitzetan gelditu behar dela, hitz horiek errezebitu gogoan, bihotzean, eta zer senditzen den barne barnean ikus eta entzun. Hunkitzen duten hitzek, ez azalez bainan barnez, zerbait erran nahi dute. Ez da hor itxurakeriarik. Barne barne hortan Jainkoak eta jendeak topo egiten dute. Toki sakon hortan, norberaren egia aurkitzen da.

 

Inazioren esperientzia hau izan zen, hitz laburrez erraiteko. Iruñan kolpatua izan zelarik ainitz hilabete pasatu zituen bere etxean, denbora nola pasa ez jakinik. Bere koinatak jauregian ziren liburu bakarrak eman zizkion: sainduen bizia eta zaldun eleberria. Hau irakurtzean, sekulako ongia senditzen zuen, bere burua jauregi eta jende haundien artean ikusten baitzuen. Bainan, irakurri eta laster, bere burua enoatzen zen eta nardatzen. Bere karra pixtu bezain laster hiltzen zen. Aldiz, sainduen bizia irakurtzen zuelarik, kar hori senditzen zuen eta nahi zuen saindu horien bezenbat edo gehiago izan. Eta ohartu zen kar hori ez zela hiltzen, ez zela ahultzen. Orduan bere buruari eman zion Jainkoaren zerbitzari izanen zela, Jainkoaren zaldun. Jainkoa mintzatu zitzaion.

 

Bainan nola jakin Jainkoa mintzo dela eta ez dela ilusio edo lilura bat ? Jainkoaren hitza errezebituz, gustu duten hitzetan geldituz, eta horiek sakonduz, barne barnean senditzen diren gauzak ateratzen dira kontzientziarat. Ez dira beti konprenitzen, onartzen. Bideko lagunari edo lauzkari erraiten dira gauza horiek. Zerk hunkitu duen barne barnean eta Bibliako zoin hitzek edo biziko zoin gertakarik hunkitu duten. Entzuten duen lagunak kasu emanen du Jainkoa nola mintzo den; lekuko bat bezala izanen da. Ez du bere ikusmoldea erranen, ez eta  bere ideia. Laguntzaileak ez du bidea erakutsiko, ez du erabakirik hartuko; lekuko bat bezala, zer ikus eta entzun dituenak lotuko ditu. Jainkoaren eta lagunaren harremanen lekuko da eta ikus-entzun duenak hobeki konprenitzen du urruntxagotik zer pasa den.

 

Izpiritual lauzka horren helburua da arimak laguntzea Jainkoaren esperientzia egiterat, harekin topo egiterat. Lan hori ez da nola nahiz egiten eta formakuntza galdetzen du. Haatik, lauzkatze hori baliatzen dutenak, laguntza azkar eta berezia badute beren bizia gusturat eremaiteko, kudeatzeko, egun txar eta onetan, Jainkoaren hitza beren baitan izana gatik. Izpiritual lauzka Elizaren altxor bat da.

 

Maite Irazoqui

Biziaren lagun.

By , 2016/06/22 13:56

BIZIAREN LAGUN

Aktualitateko gaietan, biziari lotuak diren arazoak berriz ere agerian ezarriak dira. Hain dira betiko gaiak eta erregularki aipatzekoak.

Urtarrileko azken igandean, parropiako ostoan, apezpikuaren delako « tweet » batek elizatiarren mihiak mintzarazi ditu. Hau dira tweet horren hitzak : « Ahalke eskuindiar eta ezkertiar deputatu, haur sortu beharren masakrea odol hotzean antolatzen duteneri. Hastiatzen gaituzte »

Huna gogoeta batzu abortuaren gai hortaz. Lehenik nahi nuke gogoratu eta oroz gainetik azpimarratu, emazte baten eta gizon baten gutizia, desira, nahikundea, haurren ukaitea dela, haurren altxatzea. Gizartearen geroa, bai eta bakotxaren etorkizuna, haurretan dago eta sexual desira hain azkarra bada, ez da debaldetan, bainan etorkizun hori segurtatzeko. Desira hori ez balitz hain indartsua, gizadia aspalditik itzalia liteke. Biziak hori du ekartzen bere baitan, animalien, insektu eta landaren munduak ekartzen duen bezala.

Haurren ukaitea hain da nahikari haundia, nun haur nahitan diren bikoteak, eta haurrik ez ukaiten, beren burua galdua aurkitzen dute eta tristezia nagusitzen zaiote. Oraiko teknikak laguntza ekartzen diote haurra ukaiteko, bertze batzuek adoptatzen dituzte. Eta bikote gehien gehienak buraso alai, zoriontsu eta maitasunez beteak dira, haur beharretan direla ikasten dutelarik. Hau ere gertatzen dena famili batzuetan, haurrak haundituak, eta urte frangoren buruan, berriz ere haur beharretan. Ustegabea ! Eta haurra sortzean, zer ongi etorria, zer besta !

Bainan badira haur baten kontzebitzeak sekulako atsegabeak sortarazten dituenak. Noiz, nahi du, edo xuxen erraiteko, noiz du emazte batek abortatzeko asmoa ? Bakarrik delarik, beldurra nagusitzen delarik. Senarrak ez du bertze haur bat nahi, edo arrats bateko topaketa baten ondorioa da, edo haurraren aita apeza da, edo ezkondua da, edo emazte horren burasoek abortatzerat pusatzen dute, edo emaztea bortxatua izan da, edo adinean aitzinatua, eta abar.. Ez ahantz ere zenbat emazte, beren bizi guzian, ezkonduz geroztik, beti haur beharretan edo niniekin izan diren, hamar, hamabortz, hogei haurrekin. Erran nahi baita, beren gorputza « emak umea » bilakatu dela, mekanika bat bezala. Bainan ez da mekanika, eta emazteak erditzean (accouchement), bere bizia jokatzen du.

Ikertzaileak antisorgailuak atxeman dituzte. Emazteentzat laguntza, bainan memento berean herstura haundi bat ere, antisorgailua ez baita ahantzi behar. Egunero, edo astero, hartu behar. Eta ondorioak, bai osasunean, bai gorputzean, ez ezagunak. Hor ere askotan « kasu emaitea » emaztearen gain da eta gaztek ez dute beti diziplina hori.

Abortuaren legea egina izan da emazteak laguntzeko. Ordu arte, emazteak, gazte eta adineko, atzerrirat (Inglaterra, Holanda, Espainia) joaiten ziren abortatzeko, egoera aski tristeetan eta gordezka. Ahalke haunditan. Nehorren laguntzarekin, bakartasun osoan. Denentzat kriminalak ziren, hiltzaileak ziren. Legeak, kasu bakotx ongi etsaminatzeko galdetu du, kriminaltasuna kendu du, emaztearen osasuna begiratu du. Legea hortan da gelditzen.

Girixtino izaiteak zerbait gehiago du emaiten. Bizia opari bat dela, amodiozko opari bat Jainkoaren ganik du sinesten eta begiratzen. Sineste hau dute girixtinoek gauzatzen edo gauzatu behar. Abortatu nahi duen emazteak, hau jakin dezala :  bere haurrari ongi etorria eginen zaiola, edozoin kasuetan, eta ez dela bastarta ; eta bera bakarrik izanik ere, aita ez ezaguna izanik ere, ez dela jujatua, ez kritikatua. Beharretan den amari, lan edo etxe, edo dirurik gabe, girixtinoak hor direla laguntza emaiteko. Aita gabeko haurrari eta bere amari, girixtinoek gomitatuak direla beren familia idekitzera, zabaltzera, igandetan eta besta egunetan bereziki.

Girixtino izaiteak, bertzen alaitasunak loriatzen du, bertzen bihozminak penatzen eta bertzek dituzten zailtasunak mugiaratzen dute, problemak konpontzeko eta atera bideak aurkitzeko. Girixtinoa ez da hor jujatzeko bainan bere laguntza emaiteko, errespetu eta maitasun haundian, zaurituen sokorri gunean.

Ez ote da hori Jainkoaren populua deitzen den Elizaren mezua ?

Maite Irazoqui

Panorama Theme by Themocracy

Tresna-barrara saltatu