Category: David Axeritegi

Adio Xiria, agur Telebista!

By , 2018/04/25 04:59

Joan den mendean, euskaldun haurren ahotik euskara kasatzeko, Frantses Hezkuntza Ministerioak “xiria” asmatu zuen: eskolako aire hartze denboran ikasle bat harrapatua bazen euskaraz, makilatxo bat behar zuen hartu, “xiria”, eta errientak zigortzen zuen ikasgelan… Ahalketurik gorri-gorria, haur gaixoa entseatzen zen ba xiria zoko batera botatzea baina berehala eskola-lagunek, “garde-le!… garde-le!…”(1) garrasika bilarazten zioten berriz…

Ez zuena Jules Ferry handiak (gure eskola publikoaren aitak) 1885ko uztailaren 28an, diputatuen ganbaran oihukatu: “…Errepikatzen dut badela dretxoa goiko arrazentzat, eginbide bat badutelako: azpiko arrazen zibilizatzeko eginbidea.”(2) (sic). Nor izaten ahal zen ba zibilizatu behar “azpiko arraza” hori? Galdegin xiriari…

 

Xiri dohakabea! Hik uste baino hobekiago bete duk hire lana! Frantsesa sartu diek, bai, baina ikaragarriko desmasia eginez: heien kulturaz, heien aita-amen hizkuntzaz ahalkearaziz!… Frantsesa zelako munduko hizkuntza ederrena, garatuena eta garbiena, eta euskara ez bezala dena ñabardurez eta fintasunez josia. Frantsesa, jakintsuen eta idazle handienen hizkuntza, jende argienek, Pariseko moda egiten duten modeloek, enpresaburu handiek eta erregeek mintzatzen dutena. Frantsesa, hitz laxoz idazteko egokiena eta hitz neurtuen moldatzeko paregabea. Hots, euskara aldiz, behialako “xarabia” arkaiko hori, lehengo jende arruntentzat nahikoa baina guztiz baldarra sentimendu kartsuen adierazteko edo hitz neurtuen moldatzeko.

Horiek hola, euskara ezarri dute azkenean Frantziako ondareen museoan, lehengo dinosauro eskeletoen artean. Kontsola gaitezen, baitakigu horrela gure mintzaira ez dela galduko: hain zuzen gauaz museoaren ateak gakotuak dira eta egunaz badira zaindariak.

 

Xiriaz geroztik tresna berri bat sortu da: Telebista! Ez bakarrik eskoletako ikasleen buruetan, baina Euskal-Herriko etxe galduenean, supazter guzietan, aitatxi eta amatxitik hasiz sehaskako ñiñiraino zabaldu du erdara, tsunamiaren antzera gaindituz Jules Ferry berri guzien esperantza guziak. Zikin untzira “xiria”! Ez da gehiago hire beharrik!

 

Telebista dohakabea! Hik ere, hik uste baino hobekiago bete duk hire lana! Euskal-Herriko jende guzia erdaldundu duk, bai, baina ikaragarriko desmasia eginez: Frantzia guziko haurrak minbizi berezi batez kutsatuz!…

Minbizi hori berezia da. Ez da hilgarria, ez du gorputza andeatzen, gogamena bai… Irudian emanak dira telebista begiratzen duten haurren marrazkiak. Gaineko aldean, egunean oren bat baino gutxiago begiratzen duten haurrenak. Hiru oren baino gehiago beherean.(3)

Liburu lodi baten ordez batzuetan irudi ttipi bat aski da.

Konpreni dezakeenak konpreni beza…

David Acheriteguy

(1) “Atxikak!… Atxikak!…”

(2) http://www2.assemblee-nationale.fr/decouvrir-l-assemblee/histoire/grands-moments-d-eloquence/jules-ferry-28-juillet-1885

(3) Michel Desmurget. TV Lobotomie – La vérité scientifique sur les effets de la télévision. Max Milo Editions, Paris, 2011. 182. orrialdean.

Zer dugu guk gehiago?

By , 2018/01/17 17:32

Arranoak airean gora goratik ikus dezake pentzean saturdina eta brixtan harrapa; guk ezin hauteman selauruko bihian arratoi taldea karruskan… Gepardoa Afrikako zelaietan 120 kilometro oreneko abiaduran; Usain Bolt, amerikar lasterkari zaluena fleitean, 40 kilometrotan ere ez… Ainarak, kilometroak eginik milaka munduan barna, barruki berean iazko habian erruten; gu hiriaren bestaldean maparik gabe galtzen…

Zergatik Jainkoak ez ditu arranoaren begi zorrotza, gepardoaren zalutasuna, ainararen hegaldaka ibiltzeko gaitasuna, hots, izadiaren ahal guziak denak batean gu gizakien baitan bildu, animalia guzien artean garatuenak girelako? Zergatik ez gu ere hegaldunak, ainara bezala? Fini orduan ibilgailuak, bide sariak, radarrak, prozedurak, istripuak eta alkotestak! Animaliek nasaiki aurkitzen badute naturan nahiko hazkurria, zergatik Jainkoak ez du gauza bera onartu guretzat? Orduan bai akabo supermerkatuak, fini ereite, uzta, lursagar biltze eta bizkarreko minak! Guk zoritxarrez lanari gogor behar lotu gure ogiaren irabazteko, jakinez gainera ez dela lanik denentzat…

Jendea kreatzean, Jainkoak erran du: “izan bedi gure iduriko, gure eiteko(Hasiera 1, 26). Haren iduriko, Haren eiteko egin bagaitu, zergatik gira ba hain mugatuak, hain ahulak? Zergatik goseteak eta izurriteak, minbizia eta Alzheimerra? Testamendu Zaharreko beste pasarte batek, ulertu ezean alegia, bete-betean gogorarazten dauku: “…jendeak, ordea, hauts eta errauts baizik ez dira (Ben Sirak 17,32). Ez dea ba hor sekulako kontraesana, Jainkoari dena posible bazaio? Alde batetik jendea Jainkoaren iduriko eta bestetik hauts eta errauts?

 

“Zer da jendea, Zu hartaz arduratzeko?…” (Salmoak 8,5) gogoetatzen du alta salmoen idazleak. Jainkoak ematen ahal zizkigun gorago aipatutako ahalmen guziak baina ez zaio egoki izan. Haren iduriko, Haren eiteko egin gaitu, nahiz garen hauts eta errauts, dohain neurtezinezko bat emanez, animalia guzietarik bereizten gaituena: Eman dauku BIHOTZ bat! Ez haragizkoa, gure animalia haurrideekin partekatzen duguna eta noizbait lurpean behin betiko ustelduko dena, baina barnekoa, barne-barneko BIHOTZA (edo maitasuna), Jesusek berak gizon egitean jantzi duena! Haren iduriko, Haren eiteko BIHOTZA (edo maitasuna), zerura gurekin eramanen duguna!

 

BIHOTZ (edo maitasun) hori, Jesusi lotzen gaituena, Jesusek mugarik gabeko bururaino eraman du guretzat, gurutzeraino. Saindu handienek ahuspez sumatu dute, hala nola, urrun joan behar gabe, Mixel Garikoitzek – “apez saindua” izengoitiz Kanbon – Betharrameko Jesusen BIHOTZ Sakratuaren kongregazioaren sortzaileak.

«Hau nere gorputza da, zuentzat emana. Egizue hau nere oroigarri» (Luk, 22,19) erran du Jesusek. Hitzez-hitz hartzen baditugu Jesusen erranak setati eta temati zulatu nahian misterioa, zientzialariak iduri, nola deabru ogi eta arno bilaka daitezkeen gorputz eta odol, Jesusen BIHOTZA (edo maitasuna) bazterrera utziz, Jesusek BIHOTZEZ (edo jendeen maitasunez) mugarik gabeko bururaino, gurutzeraino egin duena ahantziz, orduan “transubstantziazioa” eta holako bihurrikerietan eror gaitezke…

 

Izanik aberats ala pobre, boteredun ala xume, atzo Jesusen denboran ala gaur ere berdin, BIHOTZ (edo maitasunik) gabe harrak baizik ez gira, animalietan dohakabeenak… “Jendeen eta aingeruen hizkuntzez mintzaturik ere, maitasunik ez badut, brontze dulundaria edo zinbal burrunbaria baizik ez naiz. Profezi dohaina, misterio guzien eta munduko jakintza guziaren ezagutza, bai eta mendiak lekuz aldatzeko fedea ukanik ere, maitasunik ez badut, deusik ez naiz. Dutan guzia behartsuen artean partekatu eta neure gorputza erretzera emanik ere, maitasunik ez badut, hori deusetako ez dut.” (1 Korintoarreri 13,1-13).

David Acheriteguy

Eta Jainkoa gurekilako balitz?

By , 2017/11/27 11:12

Eta Jainkoa gurekilako balitz?

Lurdeko agerpenak ohargarriak dira Andredena Mariak Bernadetari egin zizkion irriengatik. Benoit XVI. Aita Saindua 2008an Lurdera jin zenean, gertaera hori aipatu zuen erranez “… irria…, ate egokiena balitz bezala bere misterioan sartzeko…”. Hitz horiek Jesusi jarri genituen, Jesusen misterioari hurbiltzearren, joan den aldian(1) Jesus gurutzefikatuaren irudi bat azaldurik, ez usaian bezala odolez eta oinazez josia baina, itxura guzien kontra, irriñoa aurpegian. Oroigarri jarri dugu berriz hemen harritzeko irudi hori.

Baina argazki bat aski litzateke Jesusen misterioan sartzeko? Pentsa ezetz!… Munduko idazki eta argazki guziak ez lirateke aski ez eta ere, norbaitek erranik, zeruko eternitate guzia!… Gaur gaineratzen dugu Jesus irudikatzen duen argazki bigarrena. Azkena izanen da halere hemen, Jesusen misterioari hurbiltzeko bigarren aukera emanen daukuna. Aldi huntan haur bat ageri da negarrez bakar-bakarrik Siria suntsituaren erdian abandonaturik, haurrak baitira, hain zuzen, xumeen eta errugabeen artean, puxanteen erokerien lehen biktimak… «Egiaz diozuet: nere haurrideak diren ttipien hauetarik bati egin diozuen aldi guziz, nihauri dautazue egin».  (Matiu 25,40). Ebanjelioko hitz hauek oihartzun ikaragarria hartzen dute argazki horri begira. Ez da dudarik: Jainkoa da, xumea eta errugabea, Gaitzaren lehen Biktima!…

Urrun gira Eden baratzeko Jainko zigortzaileaz, iduri barrandan noiz Adam eta Eva bekatuan eroriko. Eritasuna, zigorra, herioa nahi lituzke Jainkoak guretzat? Gizaki bakar bat al du erail? “Bainan Jesusek eskutik hartu eta oihu egin zuen: «Haurra, iratzar zaite»” (Luk 8,54). (Haurra hila zen). Gizaki bakar bat kondenatu al du? “…Nik ere ez zaitut kondenatzen.” (Joani 8,11). (Denbora horretan emaztearen adulterioa bekatu ikaragarriena zen blasfemioarekin batera). Gizaki bakar bat eriarazi al du? “Urrikaldurik, Jesusek eskua luzatu eta hunki zuen, erranez «Nahi dut, izan zaite garbitua.»” (Mark 1,41). (Legendun baten hunkitzea ikaragarrikeria zen, biziki kutsakorra baitzen eritasuna). Okerrean daude uste dutenek Jainkoak, Gaitzaren lehen Biktimak, nahi duela jendeak sufriaraziz, kondenatuz, zigortuz eta erailez, gozatu heien auhenez.

Alta sufrikarioz, bortizkeriaz, herraz betea da mundua. Iduri du Gaitza dagoela Lur huntan jaun eta jabe epe luzerik luzenean. Maurice Zundel-ek(2) ezin hobeki ematen dauku atsegin(3): “Zer nahi izanik, gaitza da ezin baztertuzko problema. Jazarraldira, suizidiora, Jainkoaren ukatzera eramaten ahal gaitu. Akusazioak ez du sekula erantzunik ukanen, NON JAINKOA GUREKILAKO EZ DEN”(4).

David Acheriteguy

(1) Ikus joan den agorrilaren 3ko kronika.

(2) Maurice Zundel (1897 – 1975), itzal handiko apez suitzarra, teologoa eta mistiko handia.

(3) Maurice Zundel – Je ne crois pas en Dieu, je le vis – Le Passeur éditeur, 2017, 142. orrialdean.

(4) “NON JAINKOA GUREKIN ADOS EZ DEN”. Pasarte hori hitz larriz idatzia da liburuan.

Jesusen irria 2017/08/03

By , 2017/08/02 06:30

 

Bat baino gehiagotan Jesus negarrez eta durduzaturik agertzen da. Dizipuluak biziki hunkiturik naski, Ebanjelioetan faltarik gabe ekarri zuten gertakaria. Hala nola Lazaroren piztea kontatzean Joani ebanjelariak hauxe dion: “Jesusek nigar egin zuen” (Joani 11,35). Halaber Getzemanin arrastatu zuten gau hartan, Matiuk idazten du “…erran zioten (dizipulueri): «Atsegabez hilzorian naiz…»” (Matiu 26,37). Eta nola ez aipa gurutzean, denek utzirik, azkenetan, heriotzeko hersturan oihukatu zituen hitzak: Ene Jainkoa, ene Jainkoa, zergatik utzi nauzu?” (Matiu 27,46). Horrek egiten du Jesus gure izatez hain hurbil eta hersturetan lagungarri. Ageri den bezala, Ebanjelioko Jainkoa ez da izaki indartsu ikaragarri hura, zerutik odei eta ximixten artean xuxen jautsia munduko errege guziak erraz gora botatzera: hots, gutaz arrotz, gutaz beste…

Zer pentsa? Oinaze eta sufrikario bila arizan zela Jesus? “Jesus ez zen izan suizida bat, ez zen ibili martiritzaren bila. Ez zuen sekula sufrimendua opa izan, ez beretzat, ez beste inorentzat”(1) erraiten dauku argi eta garbi Jose Antonio Pagola teologoak.

 

Negarrez eta durduzaturik agertzen bada Jesus Ebanjelioetan, ez da sekula ikusten irriz… Nafarroa Garaiko Xabierko gazteluan, Frantses Xabier Sainduaren sortetxean, kapera antzeko gela ttipi batean bada gurutze handi bat, eta Jesus gurutzean dago, usaiazko aurpegi goibela izateko partez irria begietan (ikus argazkia). Turista multzoak, harresien, margoen, kanoien, dorreen aitzinean nagiki pasatzen badira bisitan, gurutzearen aitzinean metatzen dira balditurik. Badira hor Espainolak eta Frantsesak, beren elizetako gurutzetan Jesus odola dariola ikusten ohituak. Badira hor Jesusez sekula entzun ez dutenak, harri ederren begiestera etorriak eta gizon hori ikustean irriz, gizakiak inoiz asmatu ez duen tortura basatienaren pean, argazki egiten hasten dira, harriturik. Badira ere hor fededunak otoitzean belauniko erortzen direnak, Jesusen aurpegi amultsuak txunditurik.

 

Jesus irriz gurutzean? Ebanjelio apokrifo batean (Elizak onartu ez duena) irakurtzen da: “…Bi gaizkile ekarri zituzten eta bien artean gurutzefikatu zuten Jauna. Eta hura isilik zegoen, sufritzen ez balu bezala…”(2). Aurkitzen dugu hor lehen mendetako heresia baten kutsadura. Heresia horrek aldarrikatzen zuen, Joaniren Ebanjelioa hitzez hitz hartuz, Hitza haragi bihurtu zela, bai, baina ez gizon, eta ez zuela guk bezala sufritzen, konparazione. Baina Jesusek ez zuena dizipulueri aitzinetik bat baino gehiagotan iragarri: “Orduan, irakasten hasi zitzaioten, Gizonaren Semeak ainitz sofritu behar zuela.” (Mark 8,31)?

 

Benoit XVI. Aita Sainduari utz dezagun azken hitza. 2008an Lurdesera etorri zenean, Mariak Bernadetti egin irriak laudatu zituen. Xabier gazteluko Jesusen gain eman ditzagun Aita Sainduak Mariari buruz orduan erranak: “Mariak lehenik irri egin zion (Bernadetti), ate egokiena balitz bezala bere misterioan sartzeko…”.(3)

David Acheriteguy

 

(1) Jesusen Berri Ona (A urtea) – Jose Antonio Pagola (Lazkaoko PAX argitaletxea), 2016, 70. orr.

(2) matavel.wifeo.com/documents/Evangile-de-Pierre.pdf

(3) saintjosephduweb.com/Le-sourire-de-la-Vierge-Marie-a-Lourdes-Benoit-XVI-et-Saint-Jean-Paul-II_a473.html

Genero teoria edo ezkontzaren kontrako gerla mundiala

By , 2017/07/09 07:10

“Genero teoria” edo ezkontzaren kontrako gerla mundiala (lehen partea)

Gure ilobak baditu jadanik zazpi urte eginak. Arrats batez, eskolatik landa, bere jostailuak bazterturik, horra non ez daukun bat-batean arrunt naturalki adierazten:

— Eskolako Peio nexka bihurtu da!

Harritu gira denak… Nondik dituzte ideia horiek? Peio, bere eskolako laguna, nexka bihurtu! “Jesus Maria!” erran du amatxik, “eta Diu biban!” gaineratu aitatxik… Erdiz-erdi gurean hunkiak, Frantses Aita Sainduaren hitzak jin zaizkigu orduan gogora. Entzun dezagun Aita Saindua:

Frantziako aita katoliko batek kontatu dit bere hamar urteko muttikoari galdegin ziola:

Eta zuk, zer izan nahi duzu handitu eta?

Nexka!… erantzun zion haurrak.

Aita konturatu zen eskolako liburuetan “genero teoria” irakatsia zela. Hori naturaren kontra doa. Gauza bat da pertsona bat hortara ekarria izatea eta sexuz aldatzea ere, beste gauza bat da eskoletan mentalitateen aldatzeko irakastea. Hori “kolonizatze ideologikoa” deitzen dut. Kritikatzen dutana da “genero teoriaz” doktrina bat egitea.”(1)

Aita Sainduak hain gogorki salatzen dituen ideia horiek ez dira gaurkoak. Goazen denboran gibelera, gertaera latz baten aipatzera(2). 1965. urtean, Bruce eta Brian Reimer bikiak sortu ziren Manitoban. Brucen zakil-muturraren ebakuntza gaizki pasaturik, haur gizagaixoak zakila galdu zuen zortzi hilabetetan. Aita-amak John Money mediku baten ikustera joan ziren. Zorigaitzez!… Mediku horrek gogor sinesten zuen hezkuntzak baizik egiten duela sexual izaera, sexu biologikoa edozein izanik. Bere ideien frogatzeko, Bruce dohakabeaz baliatu zen. Barrabilak kenarazirik eta hormonaz hanturik, Brenda izena emanik, nexka bezala hezarazi zuen haurra. Lehen urtetan gauzak ezin hobeki iragan ziren baina hamabost urtetan, Brendak berriz mutikotu nahi izan zuen eta David hartu zuen izena. Bere arazo psikologikoak ezin gaindituz, azkenean 2004. urtean bere buruaz beste egin zuen.

Munduan gero eta gehiago hedatzen ari den “genero teoriaren” arabera, gizakiaren nortasun sexuala ez da bere sexu biologikoaz dependitzen, baina bakoitza zertara isuria sentitzen denaz baizik, norberak hauta lezakeena, “generoa” deitzen dena. “Generoa” izaten ahal da heterosexual maskulinoa edo femeninoa, homosexual maskulinoa edo femeninoa, bisexuala, transexuala, neutroa, etab… “Gizon eta emazte kreatu zituen…” (Hasiera 5,2) idatzia da Biblian, baina “genero teoriak” baztertzen du gizakiaren errealitate biologiko hori jendearen sexual izaeran.

Lehengo Grezian, orduko Platon filosofiaren “Oturuntza” liburuan irakurtzen ahal den bezala, “androgino” mitoan sinesten zuten: hastapeneko gizakia gizon-emazte zen dena batean, buru bat baizik zeukan baina bi aurpegi, lau beso, eta lau zango elkarri lotuak, alde batetik arra, bestaldetik emea. Gizaki hori biziki ahaltsua eta kuraiosa baitzen (jainkoeri jazartzen zitzaion), Zeus jainkoak erdibitu zuen, ahultzearren, erdi bat gaurko gizona eta beste erdia gaurko emaztea eginez. Antzeko zerbait litzateke “genero teoriaren” gizakia? Ez… Ideologia horrek alderantziz, gizakia “neutroa” dela dio sortzean, ukatzen du naturak edozein ondorio ukaitea bakoitzaren sexual izaeran. Sexu biologikoak ez du begien edo ileen kolorea baino inportantzia handiagorik. Gizakiak gira, gizon ala emazte izan aitzin. Emeki-emeki “sexu” hitza baztertzen du, “genero” hitza ordain ezarriz, norberak nahi duen bezala hautatzen ahal duena(3).

(segituko du…)

David Acheriteguy

(1) https://www.youtube.com/watch?v=dzrWWTKdeJg

(2) https://fr.wikipedia.org/wiki/David_Reimer

(3) L’idéologie du “gender” – Père Joseph-Marie Verlinde (Le Livre Ouvert – 2012)

“Genero teoria” edo ezkontzaren kontrako gerla mundiala (azkena)

By , 2017/07/08 14:05

Joan diren aldietan (ikus HERRIAn, 2016ko azaroaren 24ko eta 2017ko urtarrilaren 19ko kronikak) entseatu gira ulertzen zer den “genero teoria” eta zergatik Frantses Aita Sainduak hain gogorki salatu duen.

Oroitaraz dezagun bi hitzez nola, ideologia horren arabera, gizakiaren sexual izaera ez dela bere sexu biologikoaz dependitzen, baina norbera zertara isuria sentitzen denaz baizik, “generoa” deitua, bakoitzak hauta lezakeena. “Sexu” hitza baztertzen du, “genero” hitzaz ordaintzen, sexu biologikoari ez begien edo ileen kolorea baino inportantzia handiagorik emanez. Sexua ukatuz, “genero teoriak” ukatzen du gizakiaren bokazio bai humanoa, bai dibinoa.

 

1949. urtean jadanik, Simone de Beauvoir frantses filosofo feministaren “Bigarren sexua” liburuan aurkitzen da geroztikako esaldi famatu hau: “Ez da emazte sortzen, bilakatzen da emazte. …Zibilizazioak du elaboratzen ar eta zikiratu arteko “ekoizpena”, femeninoa deitua…”(1). Ageri den bezala, idazle horrek badu emaztearen ikusmolde biziki pesimista, gizonaren menean esklabo ikusten du, baina ez sortzez, zibilizazioak kulturalki horretaraturik baizik.

Geroztik badira unibertsitateetan egiten eta irakatsiak diren estudioak, “genero estudioak” deituak, “genero teoriarekin” nahasi behar ez direnak. “Genero estudio” horiek aztertzen dituzte zibilizazio guzietako gizon eta emazteen arteko harremanak, botere eta zapalkuntza harremanak barne, zientzia arlo guzietan. Eta zientzia arlo guzietako ikertzaile guziak bat datoz: naturak ez du gizon eta emaztearen artean botere legerik jarri.

 

Emaztearen zapalkuntza etsenpluak aurkitzeko ez da urrun joan behar. Biblian bertan aurkitzen ditugu besataraka: “…Emaztea, mutikoa ukaiten badu, zazpi egunez kutsaturik egonen da… Bainan nexkatoa ukaiten badu, bi astez egonen da kutsaturik…” (Levitarrena 12, 2 eta 5). Nexkatoa mutikoa baino zikinagoa daitekeelakoan iduriz(!). Eta gaur, Eliza katolikoaren erdiak (emazteek) ez du Eliza hierarkian eskurik…

Jesusen dizipuluetan berdin ez da emazte bat ere aurkitzen. Gizonak dira denak, Jesus bera bezala funtsean. Jesusek emazteak hastiatzen zituena ote? Jakin behar da zer zen denbora hartako emaztearen egoera. Gizonaren menean zen erabat. Emazte baten lekukotasunak ez zuen baliorik. Ezdeus bat zen… Senarrak emaztea botatzen ahal zuen nahi zuen bezala etxetik: “Eman dezagun norbait emazte batekin ezkontzen dela, bainan gero emazteari zerbait aurkitzen diola atsegin ez zaiona; orduan, dibortzio-agiria idatzi, emazteari eman eta igortzen duela etxetik…” (Deutoronomia, 24,1). Jesusek ezin zuen emazte bat dizipulutzat hartu, denek irri eginen zioten, gaitzetsiko eta sinagogetatik botako. Hain zuzen Jondoni Pauloren idatziak lekuko: “…emazteak ixilik egon daitezela biltzarrean; ez dira haizu mintzatzera, menpeko egon behar dute, Moisen legeak ere dion bezala.” (I Korintoarreri 14, 34).

 

Diktadurak aipatu gabe, demokrazia “garatuak” ere entseatzen dira gaur egun gizon eta emaztearen arteko injustiziak ezabatzea, adibidez gizon bezainbat emazte ministro izendatuz edo erantzukizun eta soldata berak aldarrikatuz gizarte, politika eta enpresa alorretan. Baina zibilizazio zapatzaileen baitan aldatzen ahal dea emaztearen egoera? Nork ikusi du atorra zahar bat petatxuz berritzen?

Aldaketa hori Jesusek bere lagunen artean finkatu zuen, ikaragarriko iraultza ekarriz denbora hartako gizartean: botere harremanen ordez anai-arreba harremanak oinarritu, apez nagusi eta farisauen zapalkuntzaz libratu, etsaia maitatu, ontasunak partekatu, diru irrika erraustu eta pobreen alde jarri, gezurretik itzuri, botere eta ohore gosea ezeztu, gizakia preso atxikitzen dituzten murru guziak suntsitu… Hots, Jainkoaren erreinua lehen finkatu.

Bi mila urte berantago, zer gelditzen da?

David Acheriteguy

(1) Simone de Beauvoir – Le Deuxième Sexe, Paris, Gallimard, 1949, 285. orrialdean

Genero teoria” edo ezkontzaren kontrako gerla mundiala (II)

By , 2017/01/20 10:53

 

Joan den aldian (ikus HERRIA, 2016ko azaroaren 24ko kronika), Frantses Aita Sainduak hain gogorki salatutako “genero teoria” zer den ulertzen entseatu gira. Gaur entseatuko gira ulertzen zergatik duen hain gogorki salatu.

Oroitaraz dezagun bi hitzez nola, ideologia horren arabera, gizakiaren sexual izaera ez dela bere sexu biologikoaz dependitzen, baina norbera zertara isuria sentitzen denaz baizik, “generoa” deitua, bakoitzak hauta lezakeena (homosexuala edo heterosexuala, bisexuala, transexuala, neutroa, etab…). “Sexu” hitza baztertzen du, “genero” hitza ezarriz ordain, sexu biologikoari ez begien edo ileen kolorea baino inportantzia handiagorik emanez. Afera hori larria da, ideologia horrek maltzurki sartuak baititu aztaparrak Frantziako eskola liburuetan(1), haurren mentalitateak aldatu nahian.

 

Ugaztun guziak ar eta eme dira, sagu eta andderederretatik hasiz. Ar eta eme izateko partez errulea izan balitz gizakia, oiloen antzera, ez litzateke mundu huntakoa… Duela 65 milioi urte, meteorito erraldoi bat (hamarren bat kilometro edo gehiago bazituzkeen zabaleran) erori zen Lurraren gainera, Yukatan penintsula aldean, ezin sinetsizko desmasiak eginez. Lur guzia ikaratu zen. Uholdeek, suteek eta sumendiek funditu zuten planeta guzia. Hautsa eta errautsa kilometrotan gora harroturik, Lurra ilunantzean gelditu zen urtetan…

Denbora hartan, animalia erruleak – dinosauroak hain zuzen – ziren Lurraren jaun eta jabe, ugaztunak aldiz heien beldurrez gordeka. Arrautzak, gauza hauskorrak, ez dira hoberenak ingurumen kaltegarri batean. Ugaztunen umeak aldiz, ontsa gorderik amaren sabelean, bai. Arrautzak eta hazkurria eskasturik, dinosauroak inomine batean desagertu ziren kasik denak, salbu gaurko heien ondoko errule ttipiak (hegaztiak, narrastiak, etab…) eta ugaztunak orduan ugaldu, garatu eta munduaz beretu, gizakiari lekua prestatzen ziotela.(2)

 

“Gauak bai eta egunak, Jainkoak ditu eginak!…” abesten dugu elizan. Kantuak ez baitu halere ezkontza aipatzen, entzun behar da Frantses Aita Saindua: “Ezkontza da Jainkoak kreatu duen gauza ederrena. Bibliak dio Jainkoak kreatu duela gizona eta emaztea, bere iduriko (Hasiera 1, 27)…. Bada ezkontzaren etsai handi bat: “genero teoria”. Gerla mundial bat bada gaur ezkontzaren suntsitzeko. Badira kolonizatze ideologiko suntsigarriak, ez arma bidez baina ideia bidez dihardutena…”.(3)

 

Bibliaren argitan, “genero teoriak” ezesten du gizakiaren bokazio bai humanoa, bai dibinoa. Idatzia da: “Hargatik, gizonak bere aitamak utziko ditu bere emaztearekin elkartzeko, eta bat bera izanen dira.” (Hasiera 2,24). Ezkontza elkargoa, Jondoni Paulok Kristori eta Elizari lotzen du: Handia da misterio hau, eta nik Kristori eta Elizari loturik ikusten dut. (Efesoarreri, 5, 32). Gizakia Jainkoaren idurikoa bada eta senar-emaztea bat bera ezkontza elkargoaren bidez, zenbat gehiago bat bera Bildotsa eta Eliza, Bildotsak finkatu elkargo berrian? Misterioa hain da handi non Jainkoak erran duen: «Egiaz diozuet: nere haurrideak diren ttipien hauetarik bati egin diozuen aldi guziz, nihauri dautazue egin». (Matiu 25, 40)… Jesus gutan da piztu!…

(segituko du)

David Acheriteguy

 

(1) http://www.fondationlejeune.org/images/pdf/manuel-gender-fondation-lejeune.pdf

(2) http://www.cnrs.fr/cw/dossiers/dosbiodiv/index.php?pid=decouv_chapA_p2_f1&zoom_id=zoom_a2_1&savoir_id=savoir_a2_z1_1

(3) http://lesalonbeige.blogs.com/my_weblog/2016/10/le-pape-françois-dénonce-une-guerre-mondiale-pour-détruire-le-mariage.html

 

Gehaxina mutxurdina eta Mahañoren bi senarrak 2016 08 04

By , 2016/08/18 08:14

Gehaxina mutxurdina eta Mahañoren bi senarrak

 

Menturaz ohartu zira, igande goizetan, Gehaxina eta Mahaño besoz beso bi atso, bi xori ume bezala elizako bidean. Gehaxina aitzin-aitzinera doa, aldarearen ondora. Batzuetan epistola irakurtzen du eta komunioa ematen. Mahaño aldiz, eliza gibeleko xoko baztertu batean gelditzen da eta komuniatze mementoan, denak aldarera lerroan abiatzean, aurpegia negarrez urtzen zaio Jaunaren hartzea debekatua zaiolako… Mezatik landa, gau eta egun egonarriz, bere senarraren artatzera itzuliko da Mahaño,  Alzheimer eritasunak jana duen bere bigarren senarraren artatzera…

 

Hemezortzi urtetan gizon batez maitemindurik, Gehaxinak ezkondu nahi zuen. Handia izan zen bere nahigabea gizona dibortziatua zela jakinik, eta bere familia eskandalizatu zen…

— Gizon horrek galduko zaitu, erran zioten bere aita-amek. Horrekin ezkontzen bazira, ez zira sekula gehiago kofesatu edo komuniatzen ahalko, ez gazama izaten, ez mezan irakurtzen, ez komunioa ematen, ez katixima egiten ahalko…

Gizona hautatuz Jesus ez nahi uka, Jesus hautatuz gizona ez nahi uka, biak maite eta bat hautatu behar, Gehaxina gizagaixoaren bizkar ahularentzat zama jasanezina zen…  Azkenean, familiaren gaitzespenari jarraikirik eta Jesus ukatzearen beldurrez, maite zuen gizona utzi zuen. Ez zen sekula ezkondu. Egun guziez karrikan, beste emazte bat gurutzatzen du maite duen gizonaren besotik, eta negarrez ezin kontsola iragaten du eguna. Igandetan baizik, mezan aurkitzen du kontsolazioa.

 

Mahañoren familia aldiz ez zen elizatiar kartsua. Aita igandetan ihizin eta ama mezara joateko partez kozinan, etxean ardura bazen erbia saltsan. Mahaño hemezortzi urtetan ezkondu zenean alta, aita-amek nahi izan zuten elizan, bere ezkontzari ospe handia ematearren.

— Ba, elizatik behar da pasatu merezi duen ospea emateko ezkontzari, aitortzen zuen Mahañoren aitak… Ez bazira elizan ezkontzen, herriko etxetik baizik, iduri du presaka, erdi iheska ezkontzen zirela, supermerkatura erosketak egitera joaten bazina bezala. Elizan aldiz, ez du aparantziarik ere berdin balio! Herriko etxeko gela hotza baino arras ederragoa da eliza bere apaindura eta beirateekin! Han bai zeremonia ederra, jende guzia kantuz organoa lagun, apeza jantzi ospetsuetan, eta elizatik ateratzean ohorezko hesia, zeinuak zanpaka… Horiek bai, horiek, ezkontzak!

Baina Mahañoren senarra, etxeko diru guzia ostatuetan xahutu eta gau guziez etxera mozkorra, emaztea eta haurren jotzen hasi zen. Mahaño gizagaixoari ezinbestekoa izan zitzaion dibortziatzea, haurrak noiz hilen zituen beldurrez…

Bi urte berantago, Mahaño berriz ezkondu zen, senargaiak hala nahiz eta familiak bultzaturik. Haurren hezteko, bi soldata etxean ez zen soberakina.

 

  1. urtea arte, dibortziatu berriz ezkonduak ez ziren elizaz ehortziak (canon 1240). Beren familia fedean hezirik ere, bizi eredugarria izanik ere, zakurrak bezala lurperatuak ziren. Jondoni-Paulo bigarrenak 1981. urtean bere pentsamolde zorrotza adierazten zuen aldi berean, Elizara gomitatzen zituen: “Berriz ezkondu dibortziatuak berez jarri dira komuniatzera ezin onartuak, heien egoera ez baita bat Kristo eta bere Elizaren amodiozko komunioarekin, eukaristian aditzen eta gauzatua den bezala… Halere gomitatuak dira Jainkoaren hitza eta meza entzutea, otoitzean segitzea, egunero Jainkoaren onginahia otoizka eskatzea, etab…”. (Familiaris consortio, 1981). Baina nola hartzen ahal da norbait Elizan eukaristiatik behin-betikoz baztertuz?

Gaur egun, Frantses Aita Sainduak “Amoris laetitia” gutunean, ezkontzaren hautsezintasuna dudan ezarri gabe, bizi “irregularra” duten integrazioa aipatzen du, aztertuz, Elizaren laguntza guziarekin. Berak aholkatu bezala, Schönborn kardinalak egin duen gutun horren aurkezpena irakurri behar da. (1)

 

Mahaño zendu eta negarrez segituko ote duia zeruan?

David Acheriteguy

 

(

Nork du kreatu Jainkoa?

By , 2016/06/20 05:15

Nork du kreatu Jainkoa?

Euskal gazteriak, belaunaldiz belaunaldi, zer izerdiak ez ditu bota, Jean de La Fontaine frantses olerkariaren “Le lièvre et la tortue” (1) gogoan ezin hartuz… Olerkiak ardura egian oinarritzen baitira, ikerlari trebatu bat zerbait errealki gertatu zenez hasi zen aztertzen. Harritu zen orduko egunkarietan irakurtzean apoarmatu eta erbi baten artean lasterketa bat izan zela egiazki, ez batere La Fontaine-k irudikatu zuen bezala. Zer pariatu zuten ez da sekula jakin, beren artean lekukorik gabe jokatu baitzuten, baina agertu dena da, erbia, ordu arte mutur fina – biziki atsegin zituen arroltze eta xingarra goizetan, oilaskoa saltsan igandetan, gaitzetsi gabe giltzurrunak eta xerri xangoak – belar jaten hasi zela geroztik.

Gure bi animaliek ostatu batean trenkatu zuten afera. Erbiak, animalien artean lasterkari zaluenetarik bat, harriturik entzun zuen apoarmatuaren desafioa: lasterketa Baionatik Mauleraino! Apoarmatu barearen arauak irriz karkailaka onartu zituen:

Hik gelditzen zaikan bidearen erdia eginen duk egunero, nik aldi berean urrats bat beteko dutanean.

Zinezko tetele zozoa!… pentsatu zuen erbiak, kalkuluak tarrapatan eginez bere baitan. Zer, lehen egunean berean Hazparne pasatua ukanen diat eta biharamunean jadanik Donapaleu!… Hortik berehala Mauleko helmuga jauzi batez hunkitzeko menean ukanen diat!… Ergel hau aldiz denbora berean ez duk Baionatik ateraia izanen ere!…

Lehen egunetan hamarnaka egin zituen ba kilometroak gure erbiak, baina joan ahala joan, kilometroak hektometroak bilakatu ziren eta berantago metroak, gero zentimetroak, gero… Beti bide erdia egiteke, helmuga ez zuen sekula hunki ahal izan. Apoarmatuak, bitartean, urte pare baten buruan zapatu zuen.

Helmuga ezin gaindituz arizan bada gure erbia, gizakiak erbiarena egin du mendez-mende, gizarte eta gizaldi guzietan, Jainkoa ezin kausituz. Zenbat idolo, zenbat jainko eta jainkosa ez ditu asmatu eta asmatzen mundu guziko leinu eta herrietan, denak bat bestea baino ikaragarriak, guzi ahaldunak, sakrifizio odoltsu zaleak…. Euskal mitologian ere badugu Amalur jainkosa egun guziez Eguzkiaz eta Ilargiaz erditzen dena, bai eta ere Mari, Ortzi eta gaineratikoak… Biblian berean irakurtzen da “Gerla piztuko dut zuen kontra… izurria igorriko dauzuet… jatekoa kenduko dauzuet… zihauren seme-alaben haragia jan beharko duzue…” (Levitarrena 26). Nola sinets egiazko Jainkoa dela hola mintzo? Lehengo denboretan Jainkoaren izenean jende erretzen arizan dira sorginak zirelakoan, gaur Jainkoaren izenean lepo mozten ari dira berdin. Voltaire frantses idazleak probokazio hutsez zaku berean sartzen ditu gure jainko guziak: “Ez du Jainkoak kreatu gizakia baina gizakiak Jainkoa”…

Biblian irakurtzen dugu ere “Bihozbera da Jauna eta zintzoa, urrikaltzen da gure Jainkoa.” (116. Salmoa). Bai, Jainkoa, Jainkoa baino haratago dena, gizakiaz urrikaldu da. Irudikatzen genuen Jainko ikaragarria, guzi ahalduna, sakrifizio odoltsu zalea, otalako batean gizaki haur sortu da eta musu baten bidez saldua izan. Irudikatzen genuena baino hain bestea, non“munduak ez du ezagutu” (Joani, 1, 10). Munduko gizon ala emazte zintzo bakoitzari, nahi ala ez zabaldua zaio apostoluen lekukotasuna: “Jainkoak hiletarik piztu du; gu gira horren lekuko” (Apostoluen Egintzak 3,15). Piztu bada, helmuga guziak erraustuak dira eta zerua bera urraturik, Jainkoa gureganatua. Ez dugu orduan gehiago Jainkoa ezin kausituz aritze beharrik, baina alderantziz, haren hartzen jardun. François Varillon aita jesuitak erraten dauku nola:

Ez da biderik gizakiarengandik Jainkoarenganaino. Nora joan nahi zenuke? Nora igo korda batetik goiti? Jainkoarengandik gizakiarenganaino bada bidea: Eliza. Eliza, Jesu-Kristoren hartzea da…” (2).

David Acheriteguy

(1) “Erbia eta apoarmatua”

(2) François Varillon – Joie de croire, joie de vivre (Paris, Le Centurion 1981), 115. orr.

David

By , 2016/06/19 06:13

Hemen David Aexeritegiren testuak

Panorama Theme by Themocracy

Tresna-barrara saltatu