RSS

Author Archives: talaia

ZER EGIN DUZUE JESUSEZ?

Eliz-gizonek haur heldugabeeri egin sexu abusuak direla eta, erran dut ikaragarriena eta
eskandalagarriena egiten zaidala eliz-agintariek, eta bereziki apezpikuek, hau guzia mende erdi
batez baino gehiago “estali” izana. Eskuratu dut Christine Pedotti* andereak egun hauetan argitaratu
duen liburua: “Qu’avez-vous fait de Jésus ?” (Ed. Albin Michel). Guziz interesgarria iduritzen zait
grinatzen nauen (eta zuen arteko zonbait ere agian…) galderari erantzunez garatzen duen
argumentazioa. Sar hitzan erraiten du bere haserrea “sistemari” doala eta ez pertsoneri zuzenean.
Liburua, gutun baten gisan, zuzentzen du “Eliza katolikoaren arduradun Jauneri” eta,
ahoan bilorik gabe, galdera zuzen eta zehatz hauek aurpegiratzen dizkiote: “Nolaz hortaratuak
gaude? Zer egin duzue Jesusez, zer egin fededunek Kristo eta Jaun deitzen duten gizakiaren
lekuko izaitea helburu bakartzat duen instituzioaz?… Nolaz posible da ohart ez zaitezten?…
Ezikusiarena egin duzue haurreri egina zitzaioten kalteari, beharriak tapatu dituzue familien behin
berrizko galdeak berdin biktimen sufrimendu izigarria ez entzuteko, isilik egon zirezte eta ez
dituzue hobendunak salatu… Nolaz utzi duzue mina hedatzerat?… Zerk trabatzen zaituzte egia
egitetik, gardentasuna bilatzetik? Nolaz ez duzue sendi biktimen aldeko zinezko
urrikalmendurik?…”
Lerro labur batez emaiten du idazleak galde haueri erantzuna: “Gaiaren larritasunaz
jabetzeko duzuen gaitasunezaren zergatia da giza sexualitateaz duzuen ulergaitasuna – agian
ulergaitasuneza erran beharko nuke.” Eta esplikatzen du, beti “arduradun Jauneri” zuzenduz:
“Zuen oinarriko aintzin-emana da sexualitatearen xede nagusiena dela, jainkozko ordenaren
arabera, haur sortzea. Jarduera sexuala mugatzen duzue bikote heterosexualari, bidezki ezkondua,
sexu jarduera “haur sortzeari idekiriko moldean” praktikatzen duenari. Onartua den kontrazepzio
bakarra da abstinentzia (edo barura) emankortasun aldietan.” Bikotetasunaren ikuspegi katoliko hori
“kastitatea” deitzen duzue. Gainerakoa, gainerako guzia, lizunkeriaren arlokoa da. Lizunkeria…
zazpi bekatu kapitaletarik bat. Ondorioa da sexuaren debeku sistema orokortu hortan “haragizko
bekatuen” zakuan sartzen direla nahas-mahas masturbazioa, joko erotiko anizkunak, ezkontzaz
kanpoko jarduera sexualak, jarduera homosexualak, adulterioa, edota haur heldugabeei eginiko
ukituak.
“Helduen arteko onespena” ez da nihun ere agertzen Eliza katolikoaren Katiximan, gaurko
gure jendarteetan sexu jardueren erabaki-irizpide nagusiena delarik. Gaur lehenesten dena pertsonen
arteko harremana da eta ez kanpotikako arauak: pertsona konzeptuari nagusi. “Testuinguru
hortan, Jaunak, predikatzen duzuen “kastitatea” nozio guziz abstraktoa da, eta are abstraktoagoa
oraino kastitateari laidoa… Zuen ustez, bortxaketa lehenik “justiziari eta karitateari egin kaltea da.
(adierazpen lehena), “gizabanakoaren eskubidea urratzen du” (adierazpen bigarrena). Eta
hirugarrenik bakarrik aitortzen da [bortxaketak] “biktima bere bizi osorako marka dezakeela.”
Mentura bezala gainera… Mundu “arruntan” ordea, bortxaketa krimena da, kontzeptu bat ez baina
pertsona bat kaltetzen duelako, egiazko pertsona, haragizkoa, odol eta arimazkoa. Bere izaitea bera
du kaltetzen, bere haragia!… Harrigarria da halere, “Haragitzearen” erlijionearen zaindariak izanik,
kontzeptuak defendi ditzazuen pertsonak baino lehen… Jesusek, bere garaian, eskandalo egin zuen
bizitza legea baino lehen jartzen zuelako. Zer egin duzue hartaz? Jaunak, ordua baino gehiago da
Katixima doi bat utz dezazuen eta Ebanjelioa ber-irakurtzen has zaitezten!”
Bekatuaren eta krimenaren arteko nahasketa hortan ikusten du C. Pedottik min askoren
iturria. Bekatuaren termino abstraktuetan pentsatzeagatik, dio: “zuen grina lehena da hobendunaren
erospena, egin duen makurraren aitorpena eta erreparazionea aitzin. Krimen egile eta kaltegileeri
proposatzen duzuen lehen gauza – eta bakarra – da otoitza eta penitentzia… sendagailu bat balitz
bezala! Bekatuaren sendagailu, agian; baina ez krimenaren kontrako sendagailu. Krimenaren
aitzinean, egin beharreko lehen gauza ez da hobendunari otoitz egin dezan edo damu dadin
galdegitea, baina bai hau giza-justiziari aurkeztea, eta biktimetaz axolatzea… Zuen itsukeria,
ideologia bihurtu den moral sexualean oinarritua izanik, ez da gutiago kriminala… Ez da
barkamenik egiarik gabe… Barkamena ezin da, ez eta behar ere, justizia baino lehen jarri.”
Ondoko kapituluetan, idazleak salatzen du “Père”, “Abbé”, “Monseigneur”, “mon fils”, “ma
fille”, eta, nola ez “Mère” hitzeri mendetan zehar xertatu izan den mami sinboliko bihurria. Salatzen
ere Eliza barneko demokrazia falta, eliz-gizonek “Jainkoaren ganik hartze” duketen boterearen
jabetasun esklusiboa, isiltasunaren kultura, abusuen agertzeak sort zezakeen eskandaloen beldurra…
Ororen buru, gaitzak edo minak izen bat badu, Frantses Eliz-agintari Nagusiak berak
salatzen duena: klerikalismoa. Erronka mahain gainean dugu: nola katolizismoa arra-eraiki
klerikalismoa errotik suntsituz? Aterabide bakarra da apezeria desklerikalizatzea, boterearen
jarduera bihurriari amaiera emanez. Artetik, umore xorta batekin, errepikatzen du idazleak bere
apez adiskide baten errana: “Klerikalismoa eritasun kutsagarria da, eskuen inposizioaren bidez
transmitigarria”… Bide hortan, lehen eginbeharra da apezen bizitza giza-norma arruntari egokitzea.
Azkenean, etorkizuna Jainko Herriaren gain dago, eskuetan dituen “ttanttoak” baliatuz:
unibertsaltasuna, ONG (Secours Catholique – Caritas, CCFD eta beste…) erakundeen karitatezko
engaiamendua, ahulenen eta behartsuenen alderako lehentasuna, ospakizunak antolatzeko
trebetasuna… Etsipena gainditzeko motiboak badaude segur! Eta sinesten dugu heriotza beti
piztearen abiapundua dela.
*Christine Pedotti idazlea da (30 bat liburu), kazetaria, argitaratzailea, “Témoignage
chrétien” aldizkariaren buru izana.
Peio Ospital
2019-01-21

 

EZTI EZ, GATZ BAI

Bakantza edo opor garaia ez da, beharbada, anitzentzat hausnarketa edo gogoeta
sakonetarako aldirik aproposena izaiten. Beste batzuentzat, aldiz, bai. Dena dela, bada gure artean
sekula oporrik edo bakantzarik hartzen ez duen gertaera bat, hau da gizagabekeria. Zorionez, badira
ere, huni buru egiteko, sekula geldi-aldirik hartzen ez duten ekintzaileak.
Guziz deigarria egin zait uztail ondarreko La Vie aldizkariaren lehen orrialdeetan agertu
argazkia: ikusten da polizia-gizon bat frantziskotar serora gazte bati, beste lagun batzuen artean,
eskuak bizkarrean lotzen. Hau gertatu da Washingtonen joanden uztailaren 18an, haur emigranteen
atxiloketaren bururapena eskatzen zen manifestaldi batean. Deigarria baino gehiago oraino
harrigarria eta hunkigarria egiten zait serora gazte hunen jarrera: zernolako duintasunarekin uzten
duen bere burua poliziak arrastatzera!!! Bai, zinez harrigarria eta hunkigarria!!! Argazki hau
ikustean, berehala bururatu zait gogoeta hau: “Hara Kristo berpiztua gure artean bizi delako
seinalea! Erreinua gure artean dagolako ezaugarria!”
Gehixago jakin nahiz, jo dut internetera. Serora gazte hau Franciscan Action Network (FAN)
elkarteko kidea da (hor atxeman dezakezue argazkia). Eta zer da elkarte hori? Zertara dedikatzen
da?
FAN elkartea sortu zuten 2007an Baltimoren Estatu Batuetako lau kantoinetarik etorri 150
bat frantziskotarrek. Gaur egun Washingtonen du bere egoitza, eta elkartekideak dira serora edo
fraile frantziskotarrak, berdin frantziskotar sekularrak edo beste, baita ere luteriano eta frantziskotar
ekumenikoak. Lurralde osoan gaindi badira boluntario aktiboak eta administrazio kontseiluan barne
dira ere laikoak.
Elkartearen ardura nagusienak dira ekologia, giza eskubideak, pobretasuna, bakearen
bermaketa, pertsonen salerosketa… Arlo horietan lan egiten duten hainbat eta hainbat erakunderen
kolaboratzaile dira.
Hor bai, zinez ikus dezakegu Berpiztuaren haragitzea gaurko gizartean eta munduan! Horrek
gure buruaren galdezkatzera eraman behar gaitu. Eta galdekatze horrek gure bihotzak idekitzera
eraman behar gaitu. Bide hortarik zinezko Mendekoste bat bizitzera deituak gira. Hau guzia arras
ongi esplikatzen du Luigi Maria Epicoco italiar apez gazteak (arrakasta handia du Italian) “La Foi
n’est pas un bonbon au miel – Pour une foi qui brûle” izenburuko liburuan (Ed. Mame). Guziaren
gakoa da, azkenean, bizikidetza. Bizikidetzak izan behar du oinarri-oinarrizko hautabidea. Eta
hunek du Mendekosteari bidea eginen.
Mendekostea izan behar da aldi berean pertsonala eta komunitarioa. “Mendekosterik ez
daiteke gerta, dio L.M. Epicocok, nun ez dugun, pertsonalki eta komunitarioki, erabakitzen
elgarrekin bizitzea, elgarrekin pentsatzea, nun ez dugun onartzen guhauren zortea bere-berezki lotua
dela gure haurridearenari. Ez dezakegu bakarrik pentsa, beti besterekin pentsatu beharra daukagu,
zaila izanik ere… Besteekiko batasun harreman hortarik kanpo, ez dago salbamenik. Gorputz bakar
bat bezala behar gira asmatu eta ikusi: hori da gure, eta beharbada mundu osoaren, arraberritze
izpiritualerako egin behar dugun lehenbiziko urratsa. Gure zortea baitezpada, nahi ala ez, gure
haurridearenari lotua da. Ez dezakegu gure burua bakarrik asmatu gure haurridearen ongiari
pentsatu gabe. Gizaki bakoitza ez da bakarrik bere buruaz kargudun. Aldeko lagunen kargudun ere
bada.”
Arazoa zer da? Arazoa da ez girela ateratzera menturatzen edo ausartzen. Kristo denetan
sartzen da, ateak hetsiak izanik ere. Kontua da ez girela ateratzen! Gakaturik edo hetsirik gelditzen
gira. “Mezara joan gintezke eta, bizkitartean, gakaturik edo hetsirik geldi.” Eta hitz hauekin
burutzen du bere liburua L.M. Epicocok: “Fedea ez da ahora emaiten den eztia pilula kirats bat
irensteko. Fedea batzuetan erretzen duen zerbait da, gatzak zauri baten gainean bezala. Bainan
horrek du preseski zorneaz beiratzen.
Gatz izaitera deituak gira, eta ez ezti.”
Peio Ospital
2019-08-05

 

EZTABAIDA HAZIZ…

Eliz-Instituzioaren arra-eraikuntza dela eta, eztabaida bizia eta zabala sortu da azken hilabete
hauetan lurralde eta sektore anitzetan. LA VIE aldizkariak dosier interesgarria atera du gai huni
buruz hilabete huntan (N° 3849), eztabaida haziz. Nere aldi huntako lana izanen da dosier hunen
mamia zuenganatzea. Hogei proposamen, arras zehatzak eta praktikoak, agertzen dira bost arlo
nagusietan banatuak.
LURRALDETASUNA ARRA-ASMATU
1. Gune misiolariak plantatu. Zergatik ez lurralde-antolakuntza arra-moldatu “zentro” batzu sortuz,
Elizaren lehen garaietan bezala? Hiriburuetarik abiatuz, ebanjelizatzea heda litaike inguruetara, eta
apezek beren oinarrizko egitekoa berreskuratuko lukete: saindutzea eta ebanjelizatzea.
2. Parropi haurridediak garatu. Kristau elkartea ez da bakarrik igandetan bizi! Zergatik ez auzo
hurbilen arteko topaketak antolatu berrien trukatzeko, otoitz egiteko, tokian tokiko beharreri nola
buru egin elgarrekin ikusteko. Beharbada usaia zaharkitu edo desegokituak bazterra utziz.
3. Probintzien xarma arra-deskubritu. Elizari aplikatuz, probintzia da diosesa arteko egitura bat,
frantses administrazioan eskualdea departamendu arteko egitura bat den bezala. Apezpikuak,
bakotxa bere etxean nagusi izan ordez, behartuak litezke kolegialitatea praktikatzera eta, batzuetan,
zerbitzu zonbait ere bildu litezke ekonomiak egiteko.
4. Kanpotik etorri apezeri ongi etorria egin. Gaur egun, Frantzian, apez aktiboen herena (bi mila
zazpi milaren gainean) beste lurraldetarik etorria da, gehienik Afrikatik, baina ere Asiatik edo Hego
Ameriketarik. Baina, usuegi, nonbrea egiteagatik jinarazten dira, hauen formakuntzaz eta bereziki
inkulturazioaz batere arduratu gabe.
5. Karabanak erabili. Ideia da lurralde “abandonatuetara” talde ibiltariak (apez, erlijioso, serora,
laiko) igortzea tokiko jendearekin elkarrizketak eta harremanak sortzeko.
JAINKOAREN HERRIA BIZIARAZI
6. Semenarioak arra-eraiki. Orai arteko ereduak berea egina du. Ideia berrien artean zonbait:
familiekiko bizikidetza sustatu semenarioetan; erakasleeri dagokionez, gizon-emazteen arteko
parekotasuna garatu; semenario kanpotiko egonaldiak areagotu, hala nola berhartsuenekin (eri, adin
handiko, elbarritu, prekaritatean bizi direnekin…) urte bat osoa bizi; teologia fakultatetik pasatzera
behartu; giza zientziak gehiago erakatsi…
7. “Lumen gentium” gaualdiak antolatu, adibidez apezaren eta laikoaren egitekoa xuxen zoin den
ongi aztertzeko.
8. Frantziako Elizaren Konferentzia sortu, laikoeri tokia eginez eta bozkatze eskubidea emanez.
9. Kontzilioa… zergatik ez? Baina, beharbada, probintziala. Eskubide hau badago baina ez da
erabilia.
BOTEREA ARRA-KONTSIDERATU
10. Diosesen gobernantza arra-pentsatu. Apezpikuak azkenean bakar-bakarrik erabakiak hartzeko
ordez, kolegialitatea garatu eta zinezko kontra-botere bat izango duten kontseiluak sortu.
11. Laiko eta emazte gehiago izendatu erantzunkizun postuetan, eta elkarte erantzunkidetza garatu.
12. Eliz-gizon eta laiko erreferenteak kontsultatu, apezpikuak hobeki izendatzeko: segeretuaren
kultura hautsi eta izendepenen arrazoinak ondotik esplikatu.
13. Apezpikuak agintaritzari formatu, ez bakarrik hiru egun Parisen eta zazpi Erroman pasatuz.
14. Klerikalismoa hazten duten titulueri (“Monseigneur”, “Père”…) uko egin eta soiltasunez jokatu.
ABUSUEN KONTRA BORROKATU
15. Abusuei dagozkien txostenak bi urtetarik behin agertu: gardentasuna izan behar da nagusi.
Estatistikak eta gauzen garapena neurtzeko, soziologian ikasle edo ikerlari direnei dei egin.
16. Bortxaketa krimen gisa ezagutu Zuzenbide Kanonikoan, orai arte soilik “kastitateari huts”
bezala ezagutua delarik. Auzi kanonikoetan laikoak ere kargutan jarri eta ez bakarrik apezak.
17. Apezpikuari botere judizialaren zama kendu, orai arte aldi berean “juje eta parte” delarik eta
erabaki azkena bere eskuetan bakarrik dagolarik.
18. Erasotzaileeri klero estatua kendu: biktimen elkarteek hau ezinbestekotzat daukate. Baina,
adituen arabera, erreferentzia markak galtzeak errepikapen irriskua biderkatzen du… Gaztiguari
laguntza egoki eta jarraitu bat lotu.
19. Eta eliz-gizonen zelibatuarekin zer? Argi eta garbi utzi behar da ez dituela zelibatuak eramaiten
hainbat apez haurrak sexualki erasotzera. Baina baliteke apez ministeritza hartzen dutenen bizi
moldea hobeki zaindu behar litekeela.
EBANJELIZATU,
20. musika aldatuz! Ebanjelio izpiritua da denen gainetik jarri eta garatu behar. Natalia Trouiller
saiakeragile katolikoari uzten diot azken hitza: “Tabernakulu bizietaz (behartsuetaz) zinez
arduratuko girenean, ikusiko duzue ez dela gehiago apez faltarik izanen!”
Peio Ospital
2019-06-17

 

“ESPERANTZARI LEIHO BAT…”

Aktualitateak berriz ere Eliz erakundearen funtzionamenduaren alderdi ilunenak eta
okerrenak ezagutzea eman dauku ARTE telebista katean agertu den dokumentalaren bidez,
lau kontinentetako hogei ta hiru lurraldetan serora ez gutik apez “harraparien” ganik jasan
behar izan edo jasaiten dituzten sexu abusuen gaineko oihala altxatuz.
Pedofiliaren eskandaloaren ondotik, hau… Egia erran, hainbeste urtez erakunde horri
nola edo hala, hurbiltxago edo urruntxagotik, baina beti fede onez eta zintzotasunez jarraiki
girenak ez dugu gure burua trahitua eta lohitua senditzeko motiborik falta… Beharrik baita
besterik ere…
Hats edo arnas piska bat hartu nahiz, “esperantzari leiho bat” (B. Gandiagaren hitza)
zabaltzea nahiago izan dut aldi huntan, Frantzia iparraldeko zazpi apez lagunek hiru
diosesetako apezpikueri igorri gutuna zuenganatuz. Gutun hunen bidez, aseak direla
jakinarazi nahi dute goraki eta ozenki.”Gal zorian dagon Elizaren erdian, esperantza
atxiki” eman diote izenburua beren gutunari.
Aseak zertaz?
– Aseak aduana baten gisan funtzionatzen duen sistema baten ordezkari izaiteaz,
– aseak sakramenduak ukatzeaz “laukietan” sartzen ez delako,
– aseak sotanaz jantzirik dauden apez batzuek nexkatoak beretter izaitetik baztertzeaz,
– aseak gune autoritario edo “tradi”ko jendeak berek egin lana zangopilatzen ikusteaz,
– aseak Ekintza Katolikotik urrun dauden eliz korronte batzueri lehentasuna emaiten dela
ikusteaz,
– aseak dena apezen gain uzten dela ikusteaz, beti eta gutiago direlarik,
– aseak Eliza elitista edo puristaz…,
beren xedea jendearen zerbitzura jartzea eta maitasunezko Jainkoaren lekuko izaitea delarik.
Gutun horren lerro batzuk euskaratu ditut:
“Gutarteko gehieneri, Kontzilioak ideki zauzkigun ateak eta gure ministeritza
betetzeko ahalbidea eman. Bide hortarik, Ekintza Katolikoa zinezko parada izan da guretzat,
eta izaiten segitzen du, jendartean engaiaturik dauden fededunen laguntzeko eta hauekin
bide egiteko, aldi berean beti Eliza galdekatuz bere presentziaz Jainkoak hain maite duen
munduari…
Apez eskasiaz apezpikuek duten griña, gure ustez, beldurraren ondorioa da: orai
arteko funtzionamendua gal zorian dagolako beldurra, kleroek izanik fededunen kudeatzeko,
lurraldea estaltzeko eta autoritatea bermatzeko misionea. Hau guzia desegoki gertatzen
delarik eta Ebanjelioaren dinamikaren eta gure garaikideen xedeen kontra doalarik.
Erran ditzagun gauzak deplauki: ikusten dira gaur egun hainbat “erretor” (artzain
baino gehiago), gizon ezkongabeak, gurutze ttipi- edo handi-dunak, zonbaitetan sotanaz
jantzirik manifestaldi identitarioak (xuri ta beltzez) kolorestatzera etortzen direnak. Meza
saindua (eukaristia baino gehiago) beren arduren erdigunean ezarri nahiz, artoski lehiatzen
dira gizon eta emazteak berexteaz, berdin neska ta mutikoak, sexu emekoeri debekatua
zaiotela koruan sartzea. Toki hau (korua) hain da sakralizatua nun ez duen gehiago deus
ikustekorik Jesusek bere azken afarirako bere dizipuluak bildu zituen goi-gelarekin.
Ez dugu onartzen apez eredu horrek gaina har dezan… beren komunitatearen bizia
eskutan hartu nahi duten hainbat laikoen gogo ona lotsatzeraino…
Ohiko bihurtu den dogmaren, erritoen eta apezak ordinazionearen bidez hartua
dukeen autoritate eztabaidaezinaren erabilpena dela eta, hainbat kristau urrundu dira
igandetako edo tokiko ospakizunetarik eta utzi dituzte parropi ardurak…
Sinisten dugu badela beste biderik gure munduan Kristoren mezuaren egokitasuna
hedatzeko, eta uste dugu bidezkoak direla gure galdeak. Eta zergatik ez luke Eliz
erakundeak bere burua galdezkatuko bere egokitasun propioaz, bere tokia atxikitzeko jokoz
kanpo uzten duen bere gaurko funtzionamendu moldeaz? Botere-instituzio gisa ez, baina
gizarte bizitza alternatibo bat proposa lezakeen erakunde gisa bere tokia betetzeko…”
Azkenean, hauxe da gogo-bihotzez luzatzen duten deia: “Mendekoste berri bat dugu
nahi!” Uste dut zazpi apez hauen izenak merezi dutela Euskal Herrian ere izendatuak
izaitea: Jean-Marc Bocquet, Marc Delebarre, Patrick Delecluse, Bernard Denis, Adam
Dobek, Joseph Nurchi, Yves Spriet.
Peio Ospital
2019-03-11

 

ELIZA eta eliza

Parisko “Notre Dame” katedralaren suteak jendeen gogo-bihotzak barnaki jo eta
hunkitu ditu mundu osoan gaindi, sinestunak berdin ez-sinestunak.
Lehenbiziko harridura eta emozioa pasa eta gero, gertakari huntaz irakurketa asko
egiten ari da. Kalte edo makur materiala baino haratago, asko dira gertakari huntan “aldien
ezaugarri” bat ikusten dutenak. Huntaz nahiko nuke gaur arizan, ene iritzia beste
batzuenari juntatuz.
Berehala baztertuko nuke okerra iduritzen zautan irakurketa hauxe: gertakari huntan
ikustea Jainkoaren aserrearen agerbidea, edo Haren gaztigua eta mendekua, gizakiek egin
bekatu guziengatik merexitua. Aspaldi du, beste anitzek bezala (agian!), beldurraren
pastoraltza garaian erakatsi zaukuten Jainko justizigile zorrotz eta gaztigatzaileari bizkarra
eman niola, Jesusek errebelatu Maitasunezko Jainkoaren baitan sinestea eta konfiantza
jartzeko.
Neretzat, sutearen irudirik indartsuena eta deigarriena gezi gisako dorrearen lehertzea
gelditzen da. Horrekin batera zizpildurik gelditu da 800 bat urte zituen zurezko teilatua,
“oihana” deitua. Nere bigarren harridura izan da biharamunean ikustea katedrala barnean
gertatu kalteak uste baino arinagoak zirela. Hala nola, gurutzea eta aldarea han zeuden xutik
eta sendo, batere kaltetuak. Berdin, nahiz beharbada piska bat inarrosiak, zutik gelditu dira
ere pareta nagusiak.
Nola ez ikusi hor kleroek maila desberdinetan osatzen duten Eliz-piramidalaren
lehertzea eta aldi berean kristau herriak osatzen duen azpi-egituraren sendotasuna?
Irakurketa profetiko horren egitera deitzen gaituzte tokian berean ikusle baten
ganik altxatu hitz hauek: “Neretzat, gertakari hunek zerikusia du Elizaren gaurko
egoerarekin. Suak berea egin du, ondotik hobeki bireraikitzeko parada emanez. Biluzte bat
da.” Eta ere Jean Casanave-n lerro hauek: “Eliza, fededunen herria, ez ote da bere barnean
bizitzen ari Parisko harrizko untzia zauritu duen drama berdina? Zurezko eta berunezko
teologien arteko ezkontzak historiaren ekaitzaldi eta inarrosaldietarik gerizatzeko muntatu
teilatu sendoa ez ote da hurtzen ari? Bi mila urteko tradizio biziaren egitura ez ote da bera
arraildua? Hainbeste instituzio eta kongregazioen arteko nahasketak ez ote du sutea hazten?
Segurantzazko zimendu gainean finkatuak zeuden zutabe eta ostiko-arkuen sendotasuna ez
ote du inarrosten, aldi berean liluratzen eta beldurtzen gaituen unibertso berri batek? “Notre
Dame”n suteak mingarriki markatzen du aldi baten amaiera eta zabaltzen beste baten
hastapena.”
Hitz hauek ere altxatu ditut bestalde Yann Raison du Cleuziou historialari eta
soziologoaren ahotik: “Bata bestearen ondotik agertu diren eskandaloek (pedofilia,
apezeriaren homosexualitatea, seroren bortxaketak…) ondorio larriak ekarri dituzte, Joanes
Paulo II.ak Eliza birkokatu nahian jarri zituen lau ardatzak kordokatzen dituelako: morala
sexuala, boterearen zentralizazioa Erroman, komunitate berriak, gazteria. Ondorioz,
katolizismoaren instituzionaltasuna bera da inarrosia eta “ebanjelizatze berria”ren
sinesgarritasuna zalantzan jarria.“
ELIZA – fededunen Herria – arra-eraikitzea da orai erronka, eliza – harrizko eraikinaz
aparte. Galderak orduan sortzen dira: nor izanen da arkitektoa, nor langileak? Zoin izanen
dira planoak?
Gauza bat argi dago: behar premiatsuena da indarrean dagon eklesiologia errotik
berrikustea. Elizaren diseinu piramidalak kleroak jarri ditu bataiatu guzien gainetik, hauen
gain “botere sakratu“ bat jarriz. Desoreka hau gehiegikeri eta nahasketa askoren iturria izan
da, eta errotik xuxendu beharra dago. Lan huni artaz eta kuraiaz lotu behar da,
semenarioetarik hasita.
Jesus “Arkitekto Buruak“ hortarako “planoak“ utzi zauzkigun: “…zuen artean lehen
izan nahi duena izan bedi zuen mutil“ (Mt 20, 27), eta helburua argi eta garbi jarri zuen:
itsuek ikus dezaten, mainguak ibil diten, lepradunak garbi geldi diten eta elkorrek entzun
dezaten, hilak pitz diten eta behartsueri berriona mezutua izan dadin. Hori da “Erreinua“
bideratzea. Azkenean, ez dira harriak garrantzizkoak. Zapalduak diren bizitza guziak –
miseria ekonomikoagatik, indarkeri politikoagatik, nagusigo kulturalengatik… – dira arraaltxatu
beharrak. Harri biziak harrizko harriak baino lehen. Makurrik handiena ez da tenplo
baten andeatzea, bainan bai, injustiziaren ondorioz, pertsoneri eta planetari egina zaioten
eguneroko indarkeria eta kalte izigarria.
Hortarako eskuak, langileak, behar dira, segur! Eta gogo-oneko guziak ongi-etorriak
dira, fededun izan ala ez, berdin beste erlijionetakoak, emazteeri toki nasaia emanez. “Notre
Dame“ katedralaren sutea ikusiz mundu osoan denek bat egin duten bezala.
Eta… ez da bost urtetako lana izanen…
Peio Ospital
2019-04-29

 

DESPAREKOTASUNA EZ DA HALABEHARRA

Thomas Piketty ekonomialariak argitaratu berri duen liburuak (Capital et Idéologie – Ed.
Seuil) eztabaida publikoaren erdigunean jarri ditu berriz ere desparekotasunak. 2013an argitaratu
zuen beste liburu batek (“le Capital au XXIème siècle” – Seuil) sekulako arrakasta izan zuen: 2,5
miliun irakurle, 40 bat hizkuntzetara itzulia… Ekonomialari hau gaur egun punta-puntako pentsalari
edo intelektual bezala kontsideratua da mundu osoan. Liburu berri hau ez dut irakurri (1200 orrialde
ditu!…), baina hontaz egin aipamen edo bilduma zonbait bai (hala nola “la Vie”n agertua N°3863);
telebistaz egin elkarrizketa zonbaitetan ere ikusteko parada izan dut, eta hortik abiatuz berak atera
erakaspen zonbait agertu nahiko nituzke gaurkoan.
Historia, soziologia edota zientzia politikoak epe luzean eta planeta osoan jorratuz, azkenean
hitz gutitan laburbildu daiteken ondorio huntara heltzen da: desparekotasun ekonomikoak ez dira
berez existitzen. Edo, bestela erranda, ez dira naturalak edo halabeharrak. Indar harremanen eta
hautu politikoen ondorioak besterik ez dira, “ideologia” bidez justifikatzen direnak.
Alabaina, 1980-1990 urtetarik goiti garatu den mundializazioak ehun miliunka jende
pobreziatik atera ditu, baina, aldi berean, ez da gai desparekotasunen gorakada ikusgarria neurrian
atxikitzeko. Klase ertainen frustrazioak populismoa hazten du. Sistema horrek ez dezake leher egin
baizik.
Alta, idazlearen arabera, beste bide batzu posible dira. Proposamen erradikalak egiten ditu.
Adibidez, jabetasunaren araubidea atakatzen du, doktrina katolikoak ontzat daukan jabetza
unibertsalaren arauari hurbilduz.
Bistan dena, ez dira denak ados Thomas Piketty-k aitzinatzen dituen arrazoibideekin, ez eta
gutiagokorik ere. Baina guziz baikor agertzen da geroari begira, “giza garapen ertainean” sinesten
du, bizitza-esperantzan oinarrituz berdin osagarrirako eta eskolarako sarbidean.
Teoriatik praktikara pasatuz, elkarte eta ONG anitz dira, zorionez, hainbat urtetan hondamen
soziala baztertzeko xinaurri lana egiten ari direnak. Hauekin bideratu inkesta batek zortzi neurri
premiazkoak agertzen ditu desparekotasuneri buru egiteko. Ikus ditzagun laburki.
1/ Gutieneko sozial errentak emendatu, eta hauek 25 urte azpiko gazteeri hedatu. Proposamen bat
dago pertsona batentzat hilabetean 860 euroko irabazi bakar gutienekoa bidean jartzeko, erran nahi
baita gaurko pobrezia maila baino zerbaitxo goragokoa. 5 miliun pertsona bizi dira hilabetean 855
euroko irabazi azpitikoarekin…
2/ Desparekotasun sozialak ttipi-ttipitik zaindu. Gaur egun Frantzian 3 miliun haur pobre daude,
eta soilik haur behardunen %5ak ardiesten du haurzaindegirako sarbidea – %22ak aldiz haur
“fagoratuetan”. Xedea dago laguntza egokitua ekartzea ere gurasoeri.
3/ Balizko etxebizitza politika bat gauzatu. Bizitegi kostuaren gorakadak desparekotasunak
areagotzen ditu, eta, bestalde, 7 bat miliun bizitegi behar litezke baitezpada arraberritu.
4/ Lanbideari sarbidea errextu eta gazteen langabeziaren kontra ari izan. Azpimarratzekoa da
“Missions Locales” erakundeek egiten duten lana, eta hedatu behar litaike 18 urte azpitiko gazte
guzieri zuzendu aprendizgo edo formakuntza ezinbestekoa.
5/ Eskolako hutsegitearen kontra ari izan eta emantzipazio bideak eraiki. Ikasleen gaitasun
desberdin eta anitzak gehiago kondutan hartu beharko litaizke eta pedagogia egokituak bideratu
gurasoak prozesuan integratuz.
6/ Eskubideetarako sarbidea sustatu. Laguntza baten eskubidea duten 3 pertsonetarik batek ez du
laguntza eskuratzen. %31ak ez ditu alokazioneak altxatzen, edota %36ak RSA…Informazio eskasez,
administrazio papereriengatik…
7/ Politika publikoak kidetzan eraiki. Huntan denak ados dira: politika publikoak bideratu eta
ebaluatu egin behar dira zerikusia dutenen partehartze ezinbestekoarekin.
8/ Lege berri ororen eta politika publikoaren ondorioak baitezpada ebaluatu.
Norbaitek galdegingo balu zertaratu nahi dutan hau guzia aipatuz, erantzungo nioke Isaiasen
pasarte (Is 1, 13;17) hunekin, Jaunak diolarik:

“Ez ekar gehiago opari hutsalik;
higuingarri zait intsentsua,
ilargiberri-bestak, sabatoak, batzarrak…
ikas ongia egitea, bila zuzenbidea:
lagunt zapaldua,
umezurtzari egin justizia,
defenda alarguntsa!”

Peio Ospital
2019-10-07

 

BATIKANOA ORDAINEZINEAN OTE?

Pentsa genezakeen Eliz agintaritzak aspaldisko huntan estaltzen edo berdin sortu zituen
eskandaloen zerrenda zerbait gisaz hesten ari zela, eta “erreparazioaren” bidean sartuak ginela.
Baina huna nun Gianluigi Nuzzi italiar kazetariak beste atal edo kapitulu bat zabaltzen duen
argitaratu berri duen “Giudizio universale” (Jujamendu unibertsal) izenburuko liburuan. Aldi
huntan, Batikano barneko diru kudeaketa da auzitan jarria. La Croix egunkariak huntaz berri eman
du urriaren 22ko alean eta hauxe aipatzera noa.
Kazetariak salatzen du Egoitza Sainduko aintzinkonduaren defizita hirukoiztu egin dela
azken bi urte hauetan: 32 miliun euroko defizita zen 2017an, 95 miliunez goragokoa ditaike
2019an(!!!). Harridura eta ikara sortzen dute xifrek berek, 2012az geroztik Batikanoak ez duelarik
kondu zehatzik publikatu. Salatzen du ere Frantzisko Aita Sainduak bideratu erreformak
“sabotatzen” dituela Kuriak, kontrola guzieri buru eta kontra eginez. Nagusiki “Jondoni Petriren
eliza saria” da auzitan, frantziar katolikoak emaile nagusienetarik direlarik.
Galdera hunela adierazten du Gianluigi Nuzzi-k: Batikanoa ordainezinean aurkitzen ote da?
Batikanoko diru arduradun batek ukaturik ere, arriskua zinezkoa da 2023 urteari begira. Aita
Sainduak xahubideak murrizteko aginduak emanik ere, gastu orokorrak eta langilegoari
doazkiotenak ikaragarri goratu dira. Eta, kazetariaren arabera, gastuen %90ak arauez kanpo egiten
dira.
2018ko primaderan jada Ekonomia Kontseiluak oharpen hau egiten zuen: “defizita,
errepikatua eta egiturazkoa izanik, hein arranguragarrietara heldua da, eta, berehalako neurriak
hartzen ez badira, ordainezineko egoerara eraman dezake.” Kontseilu berak abisu zorrotz hau
gehitzen zuen: “Egoera larri hunek arriskuan jar lezake epe ertainera Egoitza Sainduaren diru
jasangarritasuna, eta ez da ondoriorik gabe Elizak bere misionea betetzeko beharrezkoak dituen
ahalbideen gain”.
Alta, Aita Saindutza kargua hartu zuenetik, Frantziskok finantzen erreforma sakon bat
bidean jarri zuen. Baina hau, dio Gianluigi Nuzzi-k, “anestesiatu, blokatu, sabotatu” du Kuriak.
Kazetariak azpimarratzen du kontrola zehatzak egitetik trabatuak izan direla ardura hori zutenak,
oinarrizko informazioak falta zirela defizita zuzen eta zehazki neurtzeko, gastoen kasik erdia
kontrolarik gabea litekelarik. Aita Sainduaren gastoak kudeatzeko ardura duen Estado Idazkaritzak
ez du niholako kontrolarik onartzen, ez eta Aita Sainduak igorrien ganik ere. Idazleak salatzen du
ere bulego hunek berak eliza sariaz egiten duen kudeaketa arriskutsua.
Salatzen du ere bestalde “ontasun higiezinen kudeaketa katastrofikoa”: ondarea 2,7 miliar
eurotan estimatua da, 3200 ontasun dira alokatuak, baina %15a kitorik okupatua da eta
gaineratekoak eman beharko lukeen irabaziaren %10a du soilik emaiten…
Eta kasik eskandalagarriena ondare higigarriari doakiona da: espertek auzitan jartzen dute
“kudeaketa makur eta eskumenik gabea, korrupzioari bide emaiten duena”. Kardinale zonbaitek bi
miliun euroz goitiko banko konduak badituzte!!! Hunek Aita Sainduaren haserre bizia piztu du,
kondu hoiek “be-re-ha-la” hestera behartzeraino… Eta horrela segi genezake luzeago…
Nola ez gintezke aldi bat gehiago engainatuak eta abusatuak sendi?
Ahalgegingarria… eta are asaldagarriagoa pentsatzen dugularik “jende” hoiek denak bere
“buruaren finkatzekorik” ez duenaren ordezkariak (omen) direla… eta kardinalek janzten duten
kolore gorriak Kristoren alde beren odola ixurtzeko prest direla adierazten (omen) duelarik…
Ez dute zinez hauek zerikusi handirik joanden asteko bere paperean Joxe Arregi-k gogora
ekartzen zituen duela 30 urte San Salvador-eko unibertsitatean “garbituak” izan ziren Ignacio
Ellacuría Beascoechea eta bere bost jesuita lagunekin eta bi emazte laikoekin…
Agiantzen garaian sartzen ari giren huntan, gogo eta bihotz guziz opa diogu Frantzisko Aita
Sainduari abiatua duen Bakikano barneko garbiketa lana bururaino eraman dezan, sukaldariak
fruitutik salba daitekeena salbatu nahiz har gizen eta alferrak artoski kentzen dituen bezala…
Peio Ospital
2019-12-02

 

“Hamar urte sufrimenduaren eta itxaropenaren artean”

Mila lagun baino gehiago, pastoralgile eta eliztar, elkartu da Arantzazun joanden abendoaren 14an
“Gipuzkoako Kristauak” taldeak antolatu Eukaristia ospakizunean, horietarik anitz hainbat
parropiak antolatu hamabi autobusetan joan delarik eta beste ehunka autoz Gipuzkoako bailara
guzietarik. Elgarretaratze hau egin da artikulu hunen buruan den errana lematzat harturik. Ez naiz
segur gertakari huntaz Iparralde huntan jende anitz jabetu denik. Baina aski inportanta iduritzen zait
gertakariari artikulu hau eskaintzeko, tokian emanak izan diren lekukotasunak laburbilduz.
Bi xede edo helburu zituen ekitaldiak: alde batetik Munilla apezpikuaren gobernantza salatzea bere
izendapenaren hamargarren urteburua kari, eta bestetik Vatikanoko II. Kontzilioaren erakaspeneri
leialtasuna goraki aitortzea, hauen betetzen segitzeko engaiamendu zehatza kolektiboki hartuz.
Lehen lekukoa izan zen ATERPE Etxeko boluntario bat. ATERPE da egoitzagabeei aterbea eta
laguntza emaiten duen Etxea, Caritas-ek kudeaturik. Hunek hitz gordinetan salatu du Aterpek
erabiltzen zuen eraikina saldua izan den moldea, helburu “merkantilistarekin” eta gezurra (ageriko
gezurra) komunikazio molde bezala erabiliz, huntaz etsenplu zehatzak emanez. Hunela burutu zuen
bere lekukotasuna: “Pena handia da Gipuzkoako elizan, eta zehazki hierarkian, gezurra hain modu
arin eta jarraian erabiltzea, deus gertatu gabe. Gaillot apezpiku frantsesak zioen bezala:
“zerbitzatzen ez duen Elizak ez du deusetarako balio” (Une Eglise qui ne sert pas ne sert à rien).
Gipuzkoako gure Elizako agintari batzuek mezu hau berentzat hartu beharko lukete eta hausnartu.”
Ondotik hitza hartu zuen Galtzarabordako parropiar batek gogorki salatuz Munilla apezpikuak
parropia hesteko hartu erabakia: “…aniztasuna errespetatu gabe, iraganeko ideologiarekin, laikoak
deusetarako kontutan hartu gabe, aitzinetik laiko eta apezen artean egin lanketa aintzat hartu gabe,
parropia-elkarteen barnean zatiketa sortuz eta Kontzilio aitzineko eliz eredu bakarra
inposatuz…Hau guzia horrela izanik ere, gure elkartean tinko jarraitzen dugu eta gure itxaropenari
azkar atxikitzeko indarra eskatzen dugu gaur.”
Ondotik Ibaetako Izpiritu Saindua parropiako katekista ohi batek eman zuen bere lekukotasuna,
berehala aitortuz: gure “parropian bizi izan ditugun azken urteak definitzeko hitzik egokiena
gezurra da.” Etsenplu zehatzak eman zituen eta hunela burutu bere lekukotasuna: “Horra hor
Erasmo Atorrasagasti zenaren ametsaren amaiera tristea, berrogeita hamar urtez kementsu eta
eliztarrek egin ekarpenei esker lortu baitzuen auzoak bere Eliza izaitea, erlijionea gizatiartzeko.”
Mintzatu zen gero Felix Azurmendi apeza (J.M. Uriarteren apezpikutza garaian Bikario Nagusi
izana): “Urteetan zehar, Vatikanoko Kontzilio ondotik, garaiko ezaugarriak entzunez eraldatu nahi
izan du bere pastoral jarduera gure Elizbarrutiak, ebanjelizatze misionea hobeki betetzeko…
arduradun taldeak sortuz eta laikoen ministerioak garatuz…”, sekulako lana eginez. Hau guzia,
“ordea, hamar urteotan ez dute aintzat hartu ere egin eta erabat baztertu dute… errespetu
arrastorik gabe eta… mespretxu ulertezinez.” Gisa hortan izan dira baztertuak laikoen ministerioak,
hauen ordez bidean jarriz “klerikalismo berri baten hazkundea, izaera autoritariokoa.”
Bostgarren lekukoa izan zen Donostiako Familia Saindua parropiako Pastoral Kontseiluko kide ohi
bat: “Tristura da…kristau elkartean gelditu den sentsazio eta egoera… erran diren gezurrengatik…
parrokiako kristauei eta bere pastoral kontseiluari eman trataerarengatik… Hala ere… itxaropena
dugu Jesusen jarraitzaile girelako eta bere ikasle misiolarien-taldea osatzen dugulako. Guzien
partaidetzarekin, Eliza justuago bat osatuko dugulako, Ebanjelioaren zerbitzura egongo den Eliz
itxaropentsua.”
Ondotik Patxi Aizpitarte apezak (hau ere J.M. Uriarteren apezpikutza garaian Bikario Nagusi izana)
salatu zuen Kontzilioko Izpiritutik ideologia integristara eman den urratsa “…hamar urteotan,
hainbat apaiz hurbilekoren laguntzaz gure Elizbarrutia gobernatu nahirik dabilenaren norabide
ideologizatu, kontserbadore eta integrista nabarmena dela medio.” Ondorioz elizbarrutiko batasuna
puskatua gertatzen da, pertsona eta elkarte anitz zinez sofritzen ari direlarik. Eta Frantzisko aita
sainduak berak salaturik fedearen ideologizazioak eragiten dituen ondorio ezkorrak gogoratu zituen:
– Ideologiak ez du deitzen, ez biltzen, alderantziz baizik: haizatzen du jendea Elizatik eta urruntzen
Eliza jendearenganik.
– Fede ideologizatua Elizan sartzen denean, Ebanjelioaren zerbitzua kanpora botatzen da handik.
– Fede ideologizatua dorpea eta larderiatsua da, egiaren jabe bakartzat du bere burua eta errex
erortzen da moralismo hertsi eta baztertzailean.
– Fede ideologizatuak gure ideietan hestera eramaiten gaitu, gure usteei atxikiz eta guzia gure bihotz
koxkorretik epaituz.
– Fedearen ideologizazioak atea hesten diote berdin pentsatzen ez dutenei, bestelako mundu bat eta
Eliza bat nahi dutenei.
– Ideologizatuta dagoenak ez ditu onartzen ezta maite ere egiazko pertsonak eta elkarteak.
Azkenik hitza hartu zuen Lezoko erretorak hauxe erranez: “nire salaketa nik jasan kalteari
buruzkoa da eta alderdi askotan beste apez lagun eta sekularrek jasan dutenaren idurikoa da… Min
egiten daut modernitate itxura emanez Kontzilio aitzineko eredura itzultzen dela ikusteak, erritu eta
tenpluko apez klerikalaren eredura.” Aitortu zuen azkenean eritu zela, osagarri fisiko, psikiko eta
izpiritualak ahuldu zitzaizkiola…
Ospakizunean, apez eta laikoek eskua elgarri emanik kate bat eginez erran zuten “Gure Aita” eta
Arantzazuko Amari asmatu otoitzarekin burutu zen dena.
Horra zertan den gaur egun Gipuzkoako elizbarrutia/diosesa… Eta gurea???…
Peio Ospital
2020-01-20

 

Bakeaz eta bizi guzirako presondegi zigorraz

Frantziskoren hausnarketak
Bake prozesua ataka gaizto batean sarturik dagola ikusirik, eta zonbait preso niholako epemugarik
izan gabe 30. presondegi urtean sartzera doazela kondutan harturik, bururatu zait Frantzisko Aita
Sainduaren hausnarketa eta erranaldi zonbait gogoeta gai bezala eskaintzea gaurkoan.
“Ez dezakegu onartzera utzi gaurko eta ondoko belaunaldiek gertatu denaren memoria gal
dezaten, memoriak gaituelarik etorkizun zuzenago eta haurridekorrago bat eraikitzera lehiatzen eta
bermatzen.”
“Oroz gainetik kontzientzia morala da sustatu beharra, berdin nahikari pertsonala eta politikoa.
Izan ere, bakeak giza bihotzaren barnenean du bere iturria aurkitzen, eta nahikari politikoa beti
akuilatu beharra dago pertsonak eta erkidegoak baketzen eta batzen dituzten prozesu berriak
bideratzeko.”
“Elgarren arteko jarrera entzunkorra, bestearen aldeko ezagutza eta estimua hazi daitezke
etsaiaren baitan anaia edo arrebaren aurpegia ikusteraino.”
“Bake prozesua denboran irauten duen engaiamendua da. Egia eta justizia bilatzeko lan
pazientziatsua da. Lan hunek biktimen memoriari ohore egiten dio, eta urratsez urrats
mendekioari nagusitzen den esperantza amankomunari bidea egiten.”
“Bestea ez da sekula behin betiko gakatu behar egun batez egin edo erran duen hartan, baina bere
baitan dakarren promesa da baloratu beharra. Errespetua da mendekioaren ingurubila apurtzeko eta
esperantzari buruz abiatzeko bide bakarra.”
“Baketzearen bideak lehiatzen gaitu guhauren baitan barkamenaren indarra aurkitzera eta anaiarreba
bezala elgar ezagutzera. Barkamena bizitzen ikasteak hazten du gure baitan bakeemazte/
gizon bihurtzeko gaitasuna.”
“Baketzearen/adiskidetzearen bideak pazientzia eta konfiantza galdegiten du. Bakea ez daiteke
ardietsi esperantzarik gabe.”
“Oroz gainetik bakea posible dela sinetsi behar dugu, besteak gure bake behar edo gose bera duela
sinetsi.”
Frantziskoren iritzia bizi guzirako presondegi zigorraz
“Ez dago epemugarik gabeko gizalegezko gaztigu/zigorrik. Nihork ez dezake bere biziera aldatu
epemugarik ikusten ez badu” aitortzen du Frantziskok bizi guzirako presondegi zigorraz
hitzegiterakoan. Bere iritziz, hau “eztabaidagarria” da eta “epemuga bat beharko luke”.
Presoeri bereri hitzegiterakoan, “kuraia/adorea” hitza erabili du Frantziskok: “Ukan kuraia, ez
sekula ito edo itzali esperantzaren sugar ttipia” erraiten diote.
Frantziskoren iritziz, jendarte orok beharko luke sugar ttipi hori elikatu “zigorrak galbidean jar ez
dezan esperantza eskubidea, berlokarritze eta bergizarteratze perspektiba/menturak bermatuak
izan diten”. “Bizi guzirako presondegi zigorraren” kontra altxatu da Aita Saindua, “arazoen
konpontzeko era/moldea ez delako, bainan bai konpondu beharreko arazoa”. “Preso gela batean
giltzatzen bada esperantza, ez dago gizartearentzat etorkizunik” gaineratu du. Azkenik, bere
entzulego osoa “esperantza eskubidearen eta bigarren aukera baten eskubidearen” “lekuko” izaitera
deitu du.
Bere aitzinekoak baino urrunago joaiten da Aita Saindua bizi guzirako presondegi zigorraren kontra
altxatzen denean. Urria ondarrean, bizi guzirako presondegi zigorra “heriotze zigor estalia”rekin
parekatu zuen Frantziskok. 2013ko uztailean, bizi guzirako presondegi zigorra Vatikano Estadoaren
Zigor Kodetik kentzea erabaki zuen Aita Sainduak.
Peio Ospital
2020-03-02

 

Non dago tolerantzia ?

Sare sozial batean hamasei urtetako neskatoxe batek msulmanei buruz idatzi du : « Zuen erlijioa kaka da ! » Erran duena itsusi zait, are itsusiago jasan duen mehatxu meta. Nerabe hori bego handitzera, agian hobeki mintzatzen ikasiko du denborarekin ! Askoz ere gehiago kezkatzen naute irrati eta telebistetan kasetalarien galderei ihardesten duten hizlari batzuen iruzkin eta komentarioek, usaian bezala « blasfematzeko zuzena »  aldarrikatzen dutelarik. Nondik ote ?

Legeak ez du holakorik ekartzen, « blasfemio » edo birau hitza ez du ezagutzen ere. Ez da hitz laikoa, erlijiokoa da. Nolaz hein hori ez dakite beren ustez hain jakintsu diren katixima laiko egile horiek ? Zertara doa Jainkorik ez dela erran eta horren gaizkitzeak ? Eta zer balio du ez omen den norbaiten erasotzeak ? Ez du zentzurik. Blasfematzeko, fedea behar da, Jainkoaren laidostatzeko lehenik hartan sinetsi behar da. Fededuna da blasfematzen ahal duen bakarra.

Jainkoatan sinesten ez duenak bere ustez blasfematzen duelarik, nori lotzen da egiazki ? Fededunei bistan da, guri bereziki, katolikoei, aspalidko etsaiei. Nola bereizten ahal dira fedea eta fededuna ? Fededunik gabeko federik ezin izan da, ez eta federik gabeko fededunik, biak elgarri lotuak daude, hosto bateko bi mazelak bezala.

Erlijioen etsai errabiatu horiek gobernuan balira, zer ikusi behar genuke ? Europako ekialdean ez du aspaldi gertatu zena bezalako zerbait ote ? Beren sineste kristaua isiltzen ez zutenei lana ken, gehiegi agertzen zirenak presondegian edo psikiatrian sar, apez bat erahil Polonian … Gaur oraino, musulmanak zinez tinkatzen dituzte Indian eta Txinan, halaber giristinoak musulman erresuma zenbaitetan…

Beharrik zentzu gehiago badute politikariek. Iragan igande batez, eguerdiko berrien aitzinetik, frantses irrati batetik mintzo zen « France insoumise » alderdiko diputatu bat. Ez da batere nik bozkatzen dudan alderdia, jakobinoa delakoz, bainan egiaren parte bat ukan dezake nornahik, eta uste dut gizon hori zuzen ari zela holaxe mintzo zelarik :  « Estatua laiko da, bainan ez jendartea. Hori bera dio 1905eko legeak, zoinek estatua elizetarik bereizten du, eta jendea bere sinesteetan libre uzten. Lege hori bete bedi, eta hortik hara pertsona bakoitza bakean utz bere sinesteekin. » Zentzu oneko hitzak, hori bera baita egiazko laikotasuna : denen errespetua. On egin didate. Gogoan iragan dut : ezker puntako diputatu bat hola mintzo delarik, politikariei fidatzen ahal gara denen zaintzeko gure zuzenetan.

Zernahi gisaz badakigu giristino fedea ez dagoela modan. Gaizki hartua zen Jesusen denboran jadanik, eta berak erran zigun horrengatik sufrituko genuela. Pairamen ahula da guk orain eta hemen ezagutzen duguna, beste anitzek mundu zabalean jasan behar dutenaren aldean. Kristau agertzeko mementoan ez gaitezela beldur, ahalgeak ez gaitzala ito.

Erlijioen etsaiez aski gaizki erranik, orain bi aldiz eskertu nahi ditut. Lehenik esker mila horiei, tzistatuz iratzartzen gaituztelakoz, eta gure fedearen barnatzera behartzen, ber denboran basa sinestetarik garbitzen. Ene gazte denborako idiek bezala, akuluaren beharra badugu artetarik, ildoan aitzina joaiteko, sobera mantsotu gabe.

Bigarrenik fedegabeak Jainkoa gehienik aipatzen dutenak dira, non ez diren bakarrak Europa zaharrean, fededunak ez baigara horretaz mintzatzeko fida. Jainkoaren gaitzesteko egiten dute, baina ber denboran ahantzirik uzten dugun zokotik jalgitzen dute argira, denen bistara. Aitzina eman dezatela beti hola, intsentsu gorri edo beltzaz Jainkoa goretsiz beren gisa, ustekabean !

Jean-Louis Davant

 
Tresna-barrara saltatu