Euskal diozesak noiz abiatuko dira ote ardi galduaren bila ?

By , 2019/05/04 07:05

Zertxobait aipamen ukaiten du azkenean joan den martxoaren 28an Euskaltzaindiak eskaini duen omenaldiak giristino liturgia euskaraz ezarri duten itzultzaileei. Giristinotasuna beren gogo bihotzetik uxatua duten euskaltzalek ez dute energia gehiegirik higatu omenaldi horren hedatzen. Paraleloki azpimarra daiteke ere zeinek bere barrutian Euskarazko liturgiaren ardura duten apezpikuek ez dutela, batek salbu, omenaldi hori beren presentziaz ohoratu. Aipatu dutea bederen beren eskuko hedabide katolikoetan ? egia da Elizak epe luzeko kontratua aspaldidanik izenpetua duela pazientziarekin. Anartean zorionak HERRIAri lehen orrialdea osoki gai horri eskaini baitio 2019ko apiril honen 19ko edizioan ; Baionako elizbarrutiaren web gunean gaia euskaraz tratatua da, baina  dakidala ez frantsesez. Nik diot hemen gaindiko frantsesei beren hizkuntzan berri hori hedatzea inportantea dela, gutxienez euskal giristinoak hor direla ohar daitezen.

Artikuluaren izenburua zehazki irakurri dutenak ohartu bide dira artikuluaren mamia itzultzailek 1950-1980 urtetan egin duten lan erraldoian kokatzen dela, ez duela zehatz mehatz deusik erraiten gaur egun elizbarrutietan euskararen ibilbidea zertan den gaiaz. Konbentzitua naiz ordea gai honek merezi lukeela funtsezko gogoeta aldi bat euskara beren eremuetan duten diozesetan.

Zergatik ote ? Elizako eragile guziek gogoan dute Matiuren ebanjelioan, 18 garren kapituluan ekarria den “ardi aurkituaren parabola” (mat 18, 12-14). Pentsatzen dut alabaina gure elizako euskarak ardi galduaren egite duela gero eta gehiago. Jendea gero eta gutxiago  dabila euskarazko ofizioetan. dudarik ez da euskal diozesetako hierarkiak lanez itoak direla eta euskal giristino legitimistak ari garela xahartzen ezti eztiki, arrabotsik egin gabe. Behingoz Euskal Herri barneko aldetan ehorzketak  eguneroko ogia bilakatuak dira, eta horietan du gure hizkuntzak bere distira handiena erakusten.

Hots euskara elizatik urruntzen ari da beti eta gehiago, zendu legitimistak doazela agur sarkor bat herritarrek eta eliztarrek eskainirik, baina aldi bakoitz jende gutxiago elizan gero, eta guziz fedea beren gogotik kendua duten euskaltzaleak ere, noizbait, ixil ixila urrundu baitira Elizatik. Gure hierarkiek errealitate hori gogoan erabiltzen dutea ? oroitzen direa Jesusen parabolaz ? beren artaldearen barnetik urrundu diren ardiek, nahiz biziki gutxi izan, ez litekea zilegi beste guziak utzirik lehentasun osoz beraiez axolatzea ? Liturgiako itzulpen haien garaian (1970-1980) muntatu omen zen bost diozesen arteko euskal idazkaritza bat, zein euskal giristinok ba daki horrelako egitura bat sekulan izan denik ere ? Iraganak iragan zerbait ari dea egitura hori gaur egun ? errautsa metaka kendu ondoan agertzen da idazkaritza haren segida zerbait hartu lukeen egituraska batek itzulpen lan batzuk egiten dituela, hierarkien galde arrarotan arraroenei ihardetsiz.

Berriki hestear dute Aldudeko posta bulegoa. Dudarik ez da ekonomiari so eginez bulego horretara datorren bezero kopuruak ez diola berez bizitzekorik ekartzen. Baina inguruko hautetsi guziek eskua elkarri eman diote eta administrazioari onarrarazi, ekonomiaz haratago posta bulegoa irekirik atxiki behar zela, baleako bizia hazten laguntzen duelako. Arrazoinamendu bera ekartzen ahal diogu giristinotasunari. Euskal giristinoak gutxiago garela ? ez da dudarik. Baina gu ere Jainkoaren haurrak gara, eta gure fedea euskaraz bizitzeko oinarrizko tresna guziak merezi ditugu, gostarik gosta. Aski da itzuli bat egitea Baionako Katetxea saltegi barnean, ohartzeko frantses giristinoek zenbat liburu eta dokumentu ba duten eskupean fedearen hazteko naturalki, beren hizkuntzan. Jainkoaren aitzinean denek balio berdina dugu, izan hemengo edo hango. Euskal bost diozesen eginbidea da beren eremuan bizirik aurkitzen duten hizkuntza horretan fedea lantzeko tresnak berritzea eta berriak asmatzea.

Mattin larzabal 2019 04 19

Musulman emazteak publikoki zapia buruan ibiltzeaz

By , 2019/05/04 06:52

Printzipioz karrikan ibiltzea zapia buruan ala ez bakoitzaren askatasuna dela uste dut.

Bigarrenik : normal daukat gizonak ere zapia buruan eta gainetik behereraino beztitzen duen tunikak soinean dabiltzan eremuetan, emazteak ere zapia buruan ibil daitezen. Horrengatik ezin onartua daukat emazteak zapia buruan ibiltzera behartuak izan daitezen, musulman gizonak europar moldean jantziak eta maiz djinn amerikarrak soinean dabiltzalarik.

Hirugarrenik : begitartea osoki gorderik uzten duten jantziekin karrikan ibiltzea kondenagarria zait. Gizakia kanpoan ba dabilelarik, gurutzatzen dutenei gizona ala emaztea den gordetzea ez baita bidezkoa. Kondenagarri zaidan bezala biluzgorririk ibiltzea karrikan.

Oharra : musulman adituek publikoki egiaztatu dute Coranek ez duela begitartearen gordetzea gomendatzen.

Laugarrenik : saiatzen naiz ikuspuntu koherente bat ukaiten erlijioen edo aspaldiko ohitura zaharren medioz haur eta nerabeei inposatzen zaizkien ebakuntza intimoez, ekialde hurbil eta urrunean (ez bakarrik) mutikoen ebakuntza intimoa praktikatua da komunzki. Horrek ez du inon eztabaida publikorik sortzen.

Nerabe nesken kasuan aldiz eszisioa praktikatua da aspaldidanik, Judu, Kristau eta Musulman erlijioak sortu baino aise lehenagodanik. Eszisioa ez da legezkoa hiruetarik bihi bateko testuetan. Praktikatzen dute, gutxiz gehienetan emaztek, mendez mende, komunitate kristauetan, budistetan eta musulmanetan. Naturalki ez dut eszisiorik onartzen, hainbat petizio izenpetu ditut praktika horren kontra. Baina ez dut inoiz mutikoen ebakuntzaren kontrako petiziorik izenpetzeko paradarik izan.

Mattin larzabal 2019 04 30

Panorama Theme by Themocracy

Tresna-barrara saltatu