HEGALKA

By , 2018/01/31 10:44

Ahurtiko bazterrak urpean dire. Landak aintzira bilakatu dira, zubi azpiko errekak uhausin iduri du.

Denetan ura, lurrak ezin edan duen ura. Inguruan diren baratze eta oihanak, uholdeak gorde ditu. Ixiltasuna zabaldu da eta gure begi-beharriak harrituak daude. Toki ezagunak arras aldatuak dira, bertzelakatuak eta behatu gabe egiten den bideak, kasu eta ikusmin galdetzen du. Bidea ur gainean dela iduri du, arbolak begiratzen duela, hegiz hegi jotzen du Belokeko abadira.

 

Kaskoan, aterbea agertzen da. Hola izan ote zen Noeren denboran ? “Mundua gaixtakeriaz eta indarkeriaz betea zen, denek jokaera makurra baitzeramaten. Jainkoak, mundua hain gaixtotua ikustean, Noeri erran zion “Izaki ororen suntsitzea erabaki dut, jendeen hobenez mundua indarkeriaz betea baita; jendeak eta mundua biak suntsituko ditut… Nik uholdea igorriko dut mundurat, zerupeko bizidun guzien suntsitzeko. Munduko izaki guziak hilen dira. Bainan zurekin elkargoa eginen dut”. Uholdea etorri zen eta Noe eta bere emaztea, heien seme-alabekin, sartu ziren beren itsasuntzian bai eta bizidun guziak binaka. Urak gutituz joan zirelarik, Noek uso bat igorri zuen, urak lurrean gutitu ote ziren jakiteko. “Bainan usoa, aztaparrak nun pausa ez aurkiturik, ontzirat itzuli zen oraino ura baitzen lur-azalean. Beste zazpi egun beha egon eta berriz igorri zuen usoa ontzitik. Arratsean etorri zitzaion, olibondo-adartxo moztu berria mokoan. Hortik jakin zuen Noek urak gutitu zirela lur gainean”.

 

Hegalka etorri usoak berri ona eman dio Noe eta bere emazteari. Hegalka etorri den urtxoak berri ona ekarri du kaxkoan den Belokeko abadira urte hastapen huntako igande batez.

 

Arratsaldean, hasierran, itxaropena, jakin-nahia, gutizia, leialtasuna erakutsi dira jendeen artean. Jende motibatuak eta egun hortan libro zirenak hurbildu dira kasko hortara. Bakea kantatzea edo bakeari buruz otoitz egitea, ez da berria. Bizkitartean, igande hortan senditu dena, berria izan da. Itxaropena sinesmen bilakatu da. jakin-nahia segurtamen izan da, gutizia errealitatea egin da, leialtasunak engaiamendua sortu du.

 

Haize firfirak gogoetako lainoak kendu ditu

Hats berri batek sendimenduak biziarazi ditu

Arnasak, hitzak bezala, pentsaketak arindu ditu.

 

Bakearen alderako esperientzia bat izan da. Elgarrekin otoitz egiteak, Jainkoaren hegalpean ezartzen gaitu, Jainkoa batasun egile izanez geroz. Harek ditu gauzak kudeatzen. Jendeen lekukotasunak entzuteko, heieri ongi etorri egiteko eta errespeturekin onartzeko. Izpiritua hegalka etorri da.  Beldurra eta zalantza haizatu ditu, aiherkundea baztertu eta bere gozotasuna ufatu. Ondorioz, Jainkoaren laudorioak erraitea bezperak kantatuz, besta bat izan da.

 

Uholdea bukatzen delarik, leihoak eta ateak idekitzen diren bezala, bakeak bihotza eta adimendua idekitzen ditu. Arintasun bat senditzen da gorputzean. Begitartea goxatzen da eta kopeta argitzen. Hitzak lañoki ateratzen dira eta harremanak eztitzen. Bakearen Jainkoak hau dio Noeri bezala: “Atera zaite ontzitik emazte, seme eta errenekin ! Atera zeurekin dituzun bizidun guziak ere: xori, abere eta herrestari guziak. Zabal bite munduan, sor umeak eta ugal bite”.

 

Maite Irazoqui

KONTSERBATISMOAK ATERABIDERIK EZ

By , 2018/01/27 07:32

Adiskide batek gidaturik, eskuratu dut hiru goi-mailako unibertsitate-ikasle gaztek berriki argitaratu duten liburua. Izena dute Pierre-Louis Choquet, Jean-Victor Elie eta Anne Guillard. Liburuaren izenburua da “Plaidoyer pour un nouvel engagement chrétien” (Ed. De l’Atelier).

Hiru atal edo zatitan egiten dute kristau engaiamendu berri baten aldeko aldarrikapen eta dei beroa. Hiru atal hauek zuenganatzera lehiatuko naiz eni doazkidan hiru artikulutan. Lehen atalaren izenburua da “Kontserbatismoak aterabiderik ez”.

Sar-hitzan berean idazleek diote kristau askok beren fedea ulertzen dutela gaur egun munduak sortzen dituen griñabideen kontrako hesi edo harresi bezala. Zorroztasun eta nortasunezko katolizismoa aldarrikatuz, erlijionean bilatzen dute bizikidetzaren ikuspegi segurtagarri eta ordenatu bat. Ondorioz kontserbatismora jotzen dute, bizi ditugun aldakuntza antropologiko eta sozialek andeatu ez dezaten eskutan dugun balore burutuen ondarea. Aldi berean islama ikusten dute soilik buru egin behar zaion mehatxu bat bezala.

Horren parean, ikasle gazte hauek diote: “Gu, kristau gazteak izanik, uko egiten dugu gisa hortako gurutzada moral batean sartzeari… Alderantziz, ebanjeliozko griñak sustaturik, mundua ulertzera lehiatzen den kristatasunaren lekuko izan nahi dugu, eta ere behartsuenen garrasiaren eta Lurraren hersturaren entzule.”

Horrek behartzen ditu kristauak lehentasunen hierarkia berri bat jartzera, norberaren garapen askea bermatuko duena guzientzat bizigarri izango den Lurrean. Sekula ez bezalako paradigma aldaketa baten aintzinean gertatzen gira: ohartzen ari gira Lurra, suntsiezinezko oinarria izan ordez, bizitoki guziz hauskorra dela. Horrek eramaiten gaitu bai Kreazioaren bai Inkarnazioaren zentzua ber-aurkitzera. Kristau engaiamendu berri baten aukeran gertatzen gira: munduaren bidera joaitea, Jainkoarekin topo egiteko menturan. Hori deblauki esperantzaren alde jartzea da. Horrek eramaiten gaitu kristau guneez haratago elkarrizketa toki baten zabaltzera, justizia eta zentzu bilatzaileekin bat eginez elgarrekin aritzeko bideak bilatzeko.

Hunek guziak erlijionea eta politakaren arteko harremana aztertzera eramaiten gaitu.

Gauza argia da F. Hollande-n hautapenak, 2012an, balore tradizionaleei atxikiak diren frantziar katolikoen mobilizazioa ekarri zuela. Gogoan ditugu “La Manif pour tous”-en manifestaldiak. “Sens commun” mugimenduak lagundu zuen F. Fillon eskuin alderdiko primarioetan garaile ateratzen, eta, neurri batean, “Trocadéro”ko arrakasta bermatu zuen. Gisa hortan gai sozialak politika jokoaren erdian kokatzeko bere gaitasuna agertzen zuela. Manifestaldietan parte hartuz, eskuin muturreko edo katolizismo ultra-kontserbadoreko buru notable batzuek biktima jarreraren garapena bultzatu zuten. UMP/LR mugimenduak eta ere Frente Nazionalak etekinak atera dituzte hortik. Dominique Rey, Toulon/Fréjus-eko apezpikuak, Marion Maréchal-Le Pen gomitatuz 2015eko Sainte-Beaume-ko udako unibertsitatera, arrunt (ohiko) bilakarazten zuen gisa hortako jokaera. Ondorioz, alderdi hoiek aurkitu dute hor nolabaiteko geriza edo zilegitasun moral bat. Aldi berean, ezkerreko alderdieri buruz prudentzia baino gehiago mesfidantza zoakioten.

Hori guzia ikusirik, iduritzen zaigu beharrezkoa eta premiazkoa dela katolikoek bestelako jarrera bat har dezaten politikan, behartsuen eta Lurraren garrasiek toki har dezaten arlo politikoan. Aita Sainduak Laudato Si entziklikan (§62-63) garbi azpimarratzen du beharrezkoa dela kristauen eta sinesgabeen – edota bestela sinesten dutenen – arteko lankidetza pratikoa sustatu.

Ordua da kontserbatismo idorretik topaketaren arriskura pasatzeko. Munduarekiko elkarrizketa hortan gure burua arriskuan jartzera deituak gira, aintzinetik jakin gabe zer ikasiko dugun hortik, jakin gabe ere nola tokiz aldatuak izanen giren.

Kristo piztuaz eman nahi dugun lekukotasuna ez da entzungarri izango baldin eta  gure garaiko gizon-emazteekin partekatzen dugun hizkuntzara egokitzeko arriskua hartzen ez badugu, jakinik (eta onarturik) kultura horretan Jainkoari erreferentziak premiatasuna galdua duela. Erronka da sinestea gure fedea handitua aterako dela altertasunen arteko proba hortarik. Azkenean, esperantzaren erronka da. Hitz batez, kontserbatismo antzuaren ordez esperantza pizgarria.

 

Peio Ospital   (2018-01-22)

Zer dugu guk gehiago?

By , 2018/01/17 17:32

Arranoak airean gora goratik ikus dezake pentzean saturdina eta brixtan harrapa; guk ezin hauteman selauruko bihian arratoi taldea karruskan… Gepardoa Afrikako zelaietan 120 kilometro oreneko abiaduran; Usain Bolt, amerikar lasterkari zaluena fleitean, 40 kilometrotan ere ez… Ainarak, kilometroak eginik milaka munduan barna, barruki berean iazko habian erruten; gu hiriaren bestaldean maparik gabe galtzen…

Zergatik Jainkoak ez ditu arranoaren begi zorrotza, gepardoaren zalutasuna, ainararen hegaldaka ibiltzeko gaitasuna, hots, izadiaren ahal guziak denak batean gu gizakien baitan bildu, animalia guzien artean garatuenak girelako? Zergatik ez gu ere hegaldunak, ainara bezala? Fini orduan ibilgailuak, bide sariak, radarrak, prozedurak, istripuak eta alkotestak! Animaliek nasaiki aurkitzen badute naturan nahiko hazkurria, zergatik Jainkoak ez du gauza bera onartu guretzat? Orduan bai akabo supermerkatuak, fini ereite, uzta, lursagar biltze eta bizkarreko minak! Guk zoritxarrez lanari gogor behar lotu gure ogiaren irabazteko, jakinez gainera ez dela lanik denentzat…

Jendea kreatzean, Jainkoak erran du: “izan bedi gure iduriko, gure eiteko(Hasiera 1, 26). Haren iduriko, Haren eiteko egin bagaitu, zergatik gira ba hain mugatuak, hain ahulak? Zergatik goseteak eta izurriteak, minbizia eta Alzheimerra? Testamendu Zaharreko beste pasarte batek, ulertu ezean alegia, bete-betean gogorarazten dauku: “…jendeak, ordea, hauts eta errauts baizik ez dira (Ben Sirak 17,32). Ez dea ba hor sekulako kontraesana, Jainkoari dena posible bazaio? Alde batetik jendea Jainkoaren iduriko eta bestetik hauts eta errauts?

 

“Zer da jendea, Zu hartaz arduratzeko?…” (Salmoak 8,5) gogoetatzen du alta salmoen idazleak. Jainkoak ematen ahal zizkigun gorago aipatutako ahalmen guziak baina ez zaio egoki izan. Haren iduriko, Haren eiteko egin gaitu, nahiz garen hauts eta errauts, dohain neurtezinezko bat emanez, animalia guzietarik bereizten gaituena: Eman dauku BIHOTZ bat! Ez haragizkoa, gure animalia haurrideekin partekatzen duguna eta noizbait lurpean behin betiko ustelduko dena, baina barnekoa, barne-barneko BIHOTZA (edo maitasuna), Jesusek berak gizon egitean jantzi duena! Haren iduriko, Haren eiteko BIHOTZA (edo maitasuna), zerura gurekin eramanen duguna!

 

BIHOTZ (edo maitasun) hori, Jesusi lotzen gaituena, Jesusek mugarik gabeko bururaino eraman du guretzat, gurutzeraino. Saindu handienek ahuspez sumatu dute, hala nola, urrun joan behar gabe, Mixel Garikoitzek – “apez saindua” izengoitiz Kanbon – Betharrameko Jesusen BIHOTZ Sakratuaren kongregazioaren sortzaileak.

«Hau nere gorputza da, zuentzat emana. Egizue hau nere oroigarri» (Luk, 22,19) erran du Jesusek. Hitzez-hitz hartzen baditugu Jesusen erranak setati eta temati zulatu nahian misterioa, zientzialariak iduri, nola deabru ogi eta arno bilaka daitezkeen gorputz eta odol, Jesusen BIHOTZA (edo maitasuna) bazterrera utziz, Jesusek BIHOTZEZ (edo jendeen maitasunez) mugarik gabeko bururaino, gurutzeraino egin duena ahantziz, orduan “transubstantziazioa” eta holako bihurrikerietan eror gaitezke…

 

Izanik aberats ala pobre, boteredun ala xume, atzo Jesusen denboran ala gaur ere berdin, BIHOTZ (edo maitasunik) gabe harrak baizik ez gira, animalietan dohakabeenak… “Jendeen eta aingeruen hizkuntzez mintzaturik ere, maitasunik ez badut, brontze dulundaria edo zinbal burrunbaria baizik ez naiz. Profezi dohaina, misterio guzien eta munduko jakintza guziaren ezagutza, bai eta mendiak lekuz aldatzeko fedea ukanik ere, maitasunik ez badut, deusik ez naiz. Dutan guzia behartsuen artean partekatu eta neure gorputza erretzera emanik ere, maitasunik ez badut, hori deusetako ez dut.” (1 Korintoarreri 13,1-13).

David Acheriteguy

Memorioa, iraganaren geroa.

By , 2018/01/03 17:50

Memorioa

Memorioa, iraganaren geroa.

 

Mikel deitzen den mutiko koxkor  hau herriko erretira-etxe,  edo  hitz arruntez deitzen dugun zahar-etxe ondoan bizi da. Ttipitatik etxe honen inguruetan dabila. Denek ezagutzen dute, eta denak ezagutzen ditu.

Eskolatik landa maiz xaharren artera ausartzen da. Clementine andereari , pianoa jotzen duelarik, miretsia egoiten zaio entzuten. Maixan andereari, urritzezko makila hartzen dio eta eskuetan firrindan itzulikatuz “makilaria”-rena egiten.  Gehexanek aldiz beti badu pilotako ixtorio bat orroitarazteko. Inaziok, pasatzean besotik harrapatzen duelarik, beldurrezko otso ixtorioak kondatzen dizkio, ahots ozen ikaragarri batekin. Josefina aldiz bere xokoan  jarria egoiten da, beti ixilik. Mutikoak maite du honen begi eztien soa.

 

Gaur, afari denboran Mikelek entzun du amak aitari erraiten, hasperen batekin : “Gaixo” Josefina!

  • Ama ? Zergaitik erraiten duzu “Gaixo” Josefina ?
  • Andere Josefinak, memorioa, oroimena galdu baitik !
  • Ama! Zer da oroimena ?
  • “Oroimena” duk hire buru xokoan, atxikitzen ditukan ohidurak, hitzak, gertakari bereziak, jendeak… mila  irudi, usain eta nik dakita… Burua liburutegi bat liburuz betea  bezala duk !

 

Biharamunean, erretira-etxean, Mutikoak Gehexani galdatu dio deplauki :

  • Zer da oroimena ?
  • Orroimena duk… gauza zaharrak gutan bizi ditugunak! Badakik : trebetasun bat bildu dukana, gero gauza berrien sortzeko dukan ahalmena.

Mutikoak ez du ulertu eta Clementine-i galdatu dio :

  • Zer da oroimena ?
  • Buruan mila gauza baditiat, aspaldikoak, farfailak, irringarriak… puzzle bat bezala. Iduri zaitak burua dutala tupina huts bat, dilin, dalan, dena musika. Inazio! Erraiozu zuk zer den  “Oroimena” ?
  • Oh! Enetzat ? Oroimena ? Lanbroa !

Maixanek gehitu dio ahapetik  :

  • Mutikoa ! Oroimena, altxor bat duk. Urrea balio dik !

Klarak, erizainak, Mikeli keinu egin dio hurbiltzeko :

  • Putil, oroit hadi heure oroitzapenak aintzinean ditukala. Hire ametsak dituk!

Zuzendariak Klarari bulegotik oihuz :

  • Zer nahi du mutiko horrek ?
  • Nahi du jakin zer den oroimena !
  • Erraiozu hemen oroimena eskas dugula eta amnesia  sobera !!

 

Etxera itzuli delarik, Mikelek, erretira-etxeko izeian dilindan ezartzeko hartu ditu, nahas-mahas, pilota borobil urdina, Konpostelako itsas maskorra, Lourdes-eko medaila bat. Andere Josefinari  erakutsi dizkio :

  • Hau broileria !! Zer ekartzen daukuk hor ? Oi, oi, maskorra !

Josefinak beharrian eman du.

  • Entzuten diat itsasoa. Orroitzen nauk lehen aldian itsasoa ikusi nialarik Biarritzen, hondartza kaldan… ura gazia…

Eskuetan hartu medailari begiratu diolarik, begi eztien hegian malko bat agertu zaio. Pilota eskuraturik bat batean :

  • Oi … eta hau? Pilota ! Gure eskolako pilota bezala! Ah zein ontsa jostatzen ginen lagunekin!

Eta trakeski bota dio pilota Gehexani. Gehexanek Inaziori. Honek huts egin eta denak irriz karkailaka, trikili-trakala, pilotaren gibeletik…haurrak bezala hasi dira.

Haur txar bat dela medio xaharrek elgarrekin memento goxo bat  bizi izan dute. Maskor bati esker, Josefinari oroimena piztu zaio.  Orroitzapen ederrenak oraino arrapiztekoak baitituzte. Bizia errotik bizi behar baitugu, une bakoitz; opariak irekitzeko dugun gutizia berarekin. Gogoratuz nor nahi izanik ere  gaur bihar baino gazteago girela. Beraz, Esperantza eder batek bizi zaitzatela urte berrian zehar !!

Johanes Bordazahar

Panorama Theme by Themocracy

Tresna-barrara saltatu